تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٩

ترجمه

ب ( دنبالهء آيه ) - كردند ، مگر ابليس كه بازايستاد و بزرگ‌منشى كرد و بود از كافران .

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( بقره / 39 ) .

الف ، 7 - آن كسها ككافر ( - كه كافر ) باشند او بدروغ دارند آيتها ما را ، ايشان

ب ، 1 / 47 - آن كسها كه كافر شدند و بدروغ داشتند آيتهاى ما ، ايشانند

الف - ( دنبالهء آيه ) - دوزخيان باشند . ايشان اندران دوزخ جاودان باشند .

ب ( دنبالهء آيه ) - خداوندان آتش . ايشان اندر آن جاودانه باشند .

يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ ( بقره / 40 ) .

الف 70 - اى فرزندان يعقوب ، ياد كنيد آن نعمتهاى مرا كمنت ( - كه منت ) نهادم بر شما

ب ، 1 / 62 - اى فرزندان يعقوب ، ياد كنيد نعمت من آنكه منت نهادم بر شما .

الف ( دنبالهء آيه ) - بدان [ بكتاب و رسول و رستن از فرعون و . . . ]

وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ . أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ ( آل عمران / 144 ) .

الف ، 89 - او نيست محمد مگر پيغامبرى [ مرسل ] . بگذشتست از پيش محمد پيغامبران .

ب ، 1 / 258 - و نيست محمد مگر پيغامبرى كه بگذشتند از پيش او پيغامبران .

الف ( دنبالهء آيه ) - اگر محمد بميرد يا بكشند او را [ اندر جهاد ] ، برخواهيد گشتن بر پاشنهاى شما . [ يعنى . . . ] .

ب ( دنبالهء آيه ) - اگر بميرد يا بكشندش ، همى برگرديد شما بر پاشنهاى شما .

در متن شنقشى آنچه ميان دو قلاب نهاده‌ايم ، كلماتى است كه وى براى تفسير بر ترجمه افزوده است . در چند نمونهء بالا تشابه ميان ترجمهء رسمى و اين متن به خوبى هويدا مىگردد : جملات از نظر تركيب كاملا برهم منطبق‌اند ؛ الفاظ و معادل‌ها يكنواخت‌اند ، بخصوص ترجمهء بنى اسرائيل به فرزندان يعقوب ، يا « گشتن بر پاشنهاى شما » در مقابل انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ . . . اما جالب‌تر از همه استعمال ضمير شخصى منفصل به‌جاى ضمير متصل يا مشترك است . اين‌گونه استعمال ، در متن شنقشى چندان معمول نيست ، و بعيد نيست كه ظهور آن در ترجمه‌ها ، نتيجهء تأثير ترجمه