تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٧
ترجمه
موضوع را روشن‌تر مىسازد :
الف - شنقشى ، ب - ترجمه رسمى . آنچه ميان دو قلاب مىنهيم تفسير است نه ترجمه .
وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ . . . ( بقره / 45 ) .
الف ، 8 - او يارى خواهيد [ از خداى ] بصبر كردن [ برگزاردن طاعتها . . . ] او صبر بر نماز كردن .
ب ، 1 / 63 - و يارى خواهيد در شكيبايى و نماز كردن .
صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُونَ ( بقره / 138 ) .
الف ، 24 - دين خداى [ گيريد ] . او ( - و ) كيست نيكواتر ( - نيكوتر ، الف براى اشباع است ) دين از خداى عز و جل ، او بگوئيد كما بوى برويده‌ايم ( - كه ما به وى گرويده‌ايم ) ، [ مقرّيم ، مخلص‌ايم . . . ] .
ب ، 1 / 104 - دين خداى و كى نيوكوتر ( - و كه نيكوتر ) از خداى و دين او ؟ و مائيم او را پرستيدگان .
در متن بالا از شنقشى ، آنچه خارج از قلاب است ، ترجمهء قرآن است و ملاحظه مىكنيم كه همان كلمات با اندكى اختلاف در ترجمهء رسمى نيز آمده است . نيز ملاحظه مىكنيم كه در اين‌گونه ترجمه‌هاى مستقيم قرآن ، خواه در تفسير رسمى ، خواه در شنقشى و خواه همهء ترجمه‌هايى كه ديده‌ايم و خواهيم ديد ، كلمات عربى ، اندك و گاه به كلى غايب‌اند . در دو عبارت بالا ، فقط كلمهء « صبر » را در متن شنقشى به عربى آورده‌اند . در عوض ، همين‌كه از متن ترجمه خارج مىشويم ، ناگهان الفاظ عربى به جمله‌هاى فارسى سرازير مىشوند ، زيرا در آن حال ، مترجم ديگر تحت تأثير ترجمه‌هاى كهن ( و در اينجا ، ترجمهء رسمى ) نيست ، بلكه از زبان معمول در ديار خويش پيروى مىكند . در دو عبارتى كه از شنقشى نقل كرده‌ايم ، آنچه در مقام تفسير بر ترجمهء آيات افزوده شده بر بيش از ده كلمهء عربى شامل است ، اما كلمهء فارسى ، تقريبا هيچ ندارد .
ترجمه
ترجمه
ما بىهيچ‌گونه ترديد ، ترجمهء حاضر را در حوزهء ترجمهء رسمى قرار مىدهيم و گمان مىكنيم كه مترجم ، ترجمهء رسمى را پيش روى نهاده ، از شيوهء نگارش و معادل‌هايى كه