تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٢

ترجمه

الف - مىگردانند بر ايشان بجامها از چشمه .

ب - مىگردانند بر [ سر ] ايشان به جامى از شراب ديدنى .

اين دو مترجم ، مانند بسيارى ديگر در مقابل عبارت قرآنى دچار سرگردانى شده‌اند :

مَعِينٍ ، يك‌بار چشمه است ، يك‌بار شراب ديدنى ، و بار ديگر ( ميبدى ، 310 ) ، روان در جوى . . . .

آيهء 74 . إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ .

الف - مگر بندگان خداى ( عز و جل ) مخلصان ،

ب - مگر بندگان خداى ، آن ويژه‌كاران .

گزينش « ويژه‌كاران » در مقابل الْمُخْلَصِينَ قرآنى و مخلصان ترجمهء رسمى بسيار جالب توجه است .

سراسر كتاب ، از همين قبيل است . در بخشى كه به مقايسهء ميان ترجمه‌ها اختصاص داده‌ايم ، انبوهى از اين موارد تشابه مىتوان يافت . ما اينجا به چند نمونهء ديگر از سورهء الفتح بسنده مىكنيم :

آيهء 10 . إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً .

الف ، 6 / 1711 - آنكسهايى كه همى پيمان كنند با تو همى پيمان كنند با خداى . دست خداى بالاى دستهاى ايشانست . هركه عهد بكشند ، همى بشكند بر تن خويش ، و هر كه تمام كند بر آنچه عهد كرد بر وى خداى ، زودا كه بدهيم و را مزدى بزرگ .

ب ، 2 / 1066 - بدرستى كه آن كسهايى كه بيعت كردند ترا ، بدرستى بيعت با خداى كردند . دست خداى ( در اصل : داشت خداى ) به از دستهاى ايشان بود . هركه عهد بشكند بدرستى كه آن عهد كه مىشكند تن او را زيان دارد ، و هركه تمام بجاى آرد آنچه عهد كرده بود بر آن وا خداى ، زودا كه ما بدهيم او را مزد بزرگ .

آخرين جمله در دو ترجمه ، كاملا يكى است . اما در بقيهء موارد ، مىبينيم كه ابو بكر ، بىآنكه معنى را تغيير دهد ، جمله‌ها را اصلاح كرده . مثلا عبارت « همى بشكند بر تن خويش » را كه احتمالا نامفهوم بوده ، روشن‌تر ساخته و گفته است : « تن او را زيان دارد » .

آيهء مفصل 16 ، در هردو كتاب كاملا به يك شكل ترجمه شده و جز يكى دو لفظ در آن