الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٨
فصل چهارم گسترش
فصل چهارم گسترش
فصل چهارم گسترش
گسترش در پژوهش معاصر به معناى تعدّد مدلولهاى يك دال است كه ناشى از تكامل در عنصر سبك يعنى گزينش و نظم است . توضيح آن چنين است كه زبان ، در سطح نوآورى ، تابع قصد در گزينش واژگان و نظم آنهاست . به واسطهء قصد در آن دو ، واژه‌اى كه دلالت نخست آن گزينش شده به دلالت دوم مىرسد . اگر زبان‌شناسى پذيرفته است كه هر دالّ مدلولى دارد ، ادبيات اين قانون را مىشكند و براى يك دال امكان تعدّد مدلولات را مطرح مىكند كه سبك‌شناسان از آن به گسترش تعبير مىكنند . « 1 »
سيبويه اصطلاح گسترش را در مجاز حذف و مجاز عقلى و قلب به كار برده است . « 2 » ابن جنّى آن را علت عدول از حقيقت مىداند . « 3 » ابن اثير بر آن است كه گسترش « يعنى اين‌كه صفتى براى موصوفى بيايد كه شايستهء آن نباشد ، چون بين موصوف و صفت فاصله بسيار است . اگر گسترش براى مناسبتى باشد ديگر گسترش نيست بلكه نوعى قياس است در حمل چيزى بر آنچه كه مناسب آن مىباشد . در
( 1 ) أثر اللسانيات ، ص 86 . ( 2 ) الكتاب ، ج 1 ، صص 212 - 213 . ( 3 ) الخصائص ، ج 2 ، ص 448 .