الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٤
20 . ترساندن از چيزى
جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ « 1 » . چون منع‌كنندگان صدقه در دنيا وقتى فقير را مىديدند عبوسى مىكردند و وقتى با آنها در مجلسى بودند از فقير كناره مىگرفتند و به آنان پشت مىكردند . « 2 » لذا عذاب آنها در آخرت به حسب ترتيب علت آمده است .
16 . انتقال از نزديك‌تر به دور تر
16 . انتقال از نزديك‌تر به دور تر
در آيهء يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً وَ السَّماءَ بِناءً « 3 » . مخاطبان بر قبل‌شان مقدم شده‌اند چون از آنها نزديك‌ترند و زمين بر آسمان مقدم شده است . يا انتقال از دور تر بر نزديك‌تر مثل آيهء إِنَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِلْمُؤْمِنِينَ . وَ فِي خَلْقِكُمْ وَ ما يَبُثُّ مِنْ دابَّةٍ « 4 » . آسمان بر زمين و مؤمنان بر مخاطبان مقدم شده‌اند كه از آنها دورترند .
17 . بالا بردن
17 . بالا بردن
، مثل مقدم كردن پا بر دست در آيهء أَ لَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِها أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِها « 5 » . از عضو پست آغاز و به عضو برتر اوج گرفت . پاها را به راه رفتن نه قدرت توصيف نمود ، چون بطش گرفتن به سختى و قدرت است . پست‌تر را با پست‌تر آورد و برتر را با برتر .
18 . مراعات مفرد
18 . مراعات مفرد
. مفرد در اصل قبل از جمع است ، مثل آيهء الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا « 6 » . مال را كه مفرد است بر فرزندان كه جمع است مقدم نموده است . لذا وقتى از تمامى ثروت به مبالغ هنگفت تعبير مىشود آن را از فرزندان مؤخر نموده است . مثل آيهء زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ « 7 » .
19 . برحذرداشتن و نفرت از چيزى
19 . برحذرداشتن و نفرت از چيزى
در آيهء الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً « 8 » كه زنا را با شرك آورده و بر آن مقدم نموده است .
20 . ترساندن از چيزى
20 . ترساندن از چيزى
، مثل مقدم كردن بدبخت بر خوشبخت در آيهء فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَ سَعِيدٌ « 9 » . علت آن است كه كلام قبل از اين آيه بر بيم دادن و برحذرداشتن است و در
( 1 ) توبه : 35 . ( 2 ) الكشّاف ، ج 2 ، ص 188 ؛ و مجمع البيان ، ج 5 ، ص 26 . ( 3 ) بقره : 21 و 22 . ( 4 ) جاثيه ، 3 و 4 . ( 5 ) اعراف : 195 . ( 6 ) كهف : 64 . ( 7 ) آل عمران : 14 . ( 8 ) نور : 3 . ( 9 ) هود : 105 .