الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢

- زيادت

هر دو آيه مورد دروغ يعنى مفعول به را ذكر نكرده است كه به وسيلهء حرف جر « باء » متعدى مىشود . اما بافت در سورهء يونس مفعول به را ذكر كرده است . مىفرمايد : وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامِي وَ تَذْكِيرِي « 1 » و سپس فرمود :

فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ وَ جَعَلْناهُمْ خَلائِفَ وَ أَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ . « 2 » ذكر مفعول به قصد تخصيص وصف‌شان به دروغ است ، چون در آيهء ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِ رُسُلًا إِلى قَوْمِهِمْ فَجاؤُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانُوا لِيُؤْمِنُوا بِما كَذَّبُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ « 3 » به تكذيب دروغگويان قوم نوح ع اشاره شده است . متعدى شدن فعل تكرار شده است تا معلوم شود كه اين فعل موردنظر است و چون متعدى آمده ، آن هم مثل آن متعدى شده است . « 4 »

بافت سورهء اعراف پس از آيهء مذكور بر حذف مذكور در سورهء يونس آمده است .

چون در سورهء اعراف فرموده است ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى بِآياتِنا إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ « 5 » .

در سورهء يونس فرموده است : ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى وَ هارُونَ إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ بِآياتِنا « 6 » و در سورهء اعراف فرموده است كه موسى ع را مبعوث كرد و در يونس فرمود كه موسى ع و هارون را . هارون را ذكر كرده است كه با بافت ذكر مفعول در فكذّبوه و كذّبوا بآياتنا و كذّبوا به در آيهء 73 و 74 سورهء يونس سازگار است . « 7 »

- زيادت

- زيادت

خداوند فرموده است : وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْراهِيمَ . إِذْ قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما تَعْبُدُونَ ؟ قالُوا نَعْبُدُ أَصْناماً فَنَظَلُّ لَها عاكِفِينَ . « 8 »

و باز فرمود : وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ . إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ . إِذْ قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما ذا تَعْبُدُونَ . أَ إِفْكاً آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ . فَما ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ . « 9 » در آيهء نخست ما تعبدون


( 1 ) يونس : 71 . ( 2 ) يونس : 73 . ( 3 ) يونس : 74 . ( 4 ) درة التنزيل ، صص 164 - 166 . ( 5 ) اعراف : 103 . ( 6 ) يونس : 75 . ( 7 ) التعبير القرآنى ، ص 87 . ( 8 ) شعرا : 69 - 71 . ( 9 ) صافّات : 83 - 87 .