الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٠

بلاغت عبارت در دوران جديد

تفاوتهاى واژگانى كه دانشمندان به آن تذكر داده و كتابهاى خاصى هم در اين باب نوشته‌اند بهره برده است .

در بحث « سبكها و راز بيان » به پديده‌هاى متعددى پرداخته است از جمله پديدهء بىنيازى از فاعل در قرآن و اشاره نموده است كه شيوع اين پديده در مواضع رستاخيز و قيامت رازهاى بيانى در وراى قاعدهء صنعت بلاغى و عمليات ساختى إعراب را نشان مىدهد ؛ ساخت فعل مجهول و عدم توجه به فاعل موجب توجه بسيار به رخداد مىگردد . »

از ديگر پژوهشها در اين حوزه كتاب التعبير الفنّى فى القرآن از دكتر بكرى شيخ أمين است . مىگويد : « اين پژوهشها به قرآن به عنوان يك كتاب قانون توجّه ننموده است و نه به عنوان يك اصل دينى بلكه به عنوان يك كتاب كه در قلّهء بلاغت عربى ايستاده و سبكى دارد كه فصيحان را از آوردن مثل آن عاجز نموده است . »

به همين جهت نويسنده به واژگان قرآنى تعبير ، تصوير و گونه‌هاى مختلف تركيبها به معانى مختلف تكيه نموده است . همچنين به بررسى ضرب‌المثل‌هاى قرآنى و مقايسهء آنها با ضرب‌المثل‌هاى عربى براى بيان وجوه تفاوت يا تشابه بين آنها پرداخته است . پس از آن به تحليل ادبى تعدادى از سوره‌ها و آيات اشاره كرده است . « 1 » از جمله تحليل وى از سورهء « نبأ » كه در آن نشانه‌هايى از پژوهش جديد وجود دارد كه مىتواند رشد و تكامل يابد .

نويسنده آيات سوره را ترتيب جديدى داده است و به گروههايى تقسيم نموده كه هر گروه به حسب معنايى كه دارند ، جدا شده‌اند و براى هر گروه شماره‌اى قرار داده كه مجموع آن به شكل زير به ده رسيده است « 2 » :

1 . عَمَّ يَتَساءَلُونَ . عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ . الَّذِي هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ . « 3 »

2 . كَلَّا سَيَعْلَمُونَ . ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ . « 4 »


( 1 ) التعبير الفنى ، صص 7 و 8 . ( 2 ) همان ، ص 251 . ( 3 ) نبأ : 1 - 3 . ( 4 ) همان : 4 - 5 .