ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى ) — الصفحة ١٩

مقصد دوم در كيفيّت معرفت ربّ و بيان صعوبت اين مطلب :

گفته‌اند : عارف نيست آن كسى كه وصف معرفت كند در پيش ابناى آخرت ، خاصّه در پيش ابناى دنيا .

اكنون به توفيق ربّانى شروع كنيم در مقصد ثانى .

مقصد دوم در كيفيّت معرفت ربّ و بيان صعوبت اين مطلب :

مقصد دوم در كيفيّت معرفت ربّ و بيان صعوبت اين مطلب :

بدان كه السنهء فصحاى عالم در وصف حقايق معرفت به كلال و فتور متّصف است و قلوب عرفاى بنىآدم در كشف دقايق اين صفت به عجز و قصور معترف . طاير و هم و ادراك را در طيران هواى او بال‌وپر سوخته ، و شاه‌باز عقل درّاك در مشاهدهء او ديده بر دوخته ، جواسيس « 1 » تخيّلات را گرد سراپردهء جلالش راه گذر بسته و ديده‌بانان تعقّلات را پيرامن قصر كمالش گرد خيبت « 2 » بر چهرهء امل نشسته ، چنان كه در تعظيم و اجلال آن معاهد و در توضيح احوال آن مقاصد بعضى ارباب بصيرت و اصحاب سريرت گفته‌اند : شعر .

لقد طفت 19 / 11 فى تلك « 3 » المعاهد كلّها * و سيرت طرفى بين تلك العوالم

فلم ار الّا واضعا كفّ حاير * على ذقن او قارعا سنّ نادم

در بعضى تفاسير آمده است كه قوله تعالى : « وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ » « 4 » به معنى و ما عرفوا 19 / 13 اللّه حقّ معرفته ، است ، يعنى : همه اهل عرفان و جميع اصحاب ايقان نشناختند حضرت الهى را چنان كه حقّ شناخت اوست . شعر .

سبحان خالقى 19 / 16 كه صفاتش ز كبريا * بر خاك عجز مىفكند عقل انبيا

گر صد هزار سال همه خلق كائنات * فكرت كنند در صفت عزّت خدا

آخر به عجز معترف آيند كاى إله * دانسته شد كه هيچ ندانسته‌ايم ما

جايى كه آفتاب برآيد ز اوج عزّ * سرگشتگى است مصلحت ذرّه در هوا

با وجود عظم شأن اين ارب و صعوبت ادراك اين مطلب به حكم « انّ لربّك فى ايّام دهركم نفحات » نسمات الطاف ربوبيّت از روضهء هدايت و گلشن عنايت ، بىانقطاع در مىرسد و مشام جان معترضان آن نفحات را از شميم ازهار عرفان و نسيم رياحين ايقان معطّر مىگرداند و سطوات صرصر اوصاف الوهيّت حجب استار بشريّت را از وجه عبوديّت برمىدارد و انوار معرفت اثرى از غطاى ظلمت جهالت بر روى دل ايشان

( 1 ) . ن : جواس . ( 2 ) . ن : كر حيبب . ( 3 ) . طغت فى ملل . ( 4 ) . انعام ( 6 / 91 ) .