ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى )

• المؤلف: كمال الدين حسين بن حسن خوارزمي
• الوفاة: 838
• القسم: الأخلاق والعرفان
• الناشر: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى - تهران

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• فهرست مندرجات
• پيشگفتار انجمن
• سرآغاز
• نگاهى به تاريخ
• خاقان سعيد - امير كبير . . .
• خواجه ابو الوفا
• كمال الدّين حسين خوارزمى و تذكره‌نويسان
• مجالس النّفائس
• حبيب السّير
• هفت اقليم
• مجالس العشّاق
• مجالس المؤمنين
• مقايسه و نتيجه
• كمال الدّين خوارزمى را بهتر بشناسيم نقدى بر نقل‌هاى ديگران در اين باب
• تاريخ ولادت و برخى از سوانح زندگى او
• سفرهاى خوارزمى و برخى مطالب ديگر
• اعتقادات و مذهب و مشرب
• آثار و تأليفات
• جواهر الاسرار و زواهر الانوار
• كنوز الحقائق فى رموز الدّقائق
• نصيحت‌نامهء شاهى
• مقصد الاقصى فى ترجمة المستقصى
• ارشاد المريدين
• آداب المريدين و جواز السّائرين
• شرح قصيدهء برده
• ديوان اشعار
• تحفة الابرار فى افضل الاذكار
• كتابى در علوم ظاهرى و اصطلاحات آن
• اساس القواعد
• رساله‌اى در عرفان
• ينبوع الاسرار
• سخنى در سبك كتاب و اختصاصات آن
• روش تصحيح
• ديباچهء مؤلف
• مقالهء اولى - باب اوّل در فضائل امتثال اوامر الهى و اجتناب از زواجر و مناهى
• باب اوّل در فضائل معرفت بارى و طريق اكتساب آن و سلوك راه عبوديّت
• مقصد اوّل در فضيلت معرفت :
• مقصد دوم در كيفيّت معرفت ربّ و بيان صعوبت اين مطلب :
• مقامات معرفت مختلف است
• اوّل . مقام معرفت عقليّه است
• حكايت :
• حكايت :
• حكايت :
• امّا مقام دوم : مقام معرفت نظريّه است
• حكايت :
• اما مقام سوم : « 1 » مقام معرفت شهوديّه است
• خدا را چگونه مىتوان شناخت
• امّا آنان كه گفتند خداى را به عقل توان شناختن ، محال است
• امّا قول آن كسان كه گفتند كه خداى را به دليل توان شناختن
• [ خداى را جز به خداى نتوان شناخت ]
• مقصد سيم در سلوك راه عبوديّت به قدر امكان :
• [ وجود انسانى ، طلسم عظيم است ]
• [ شريعت كليد طلسم صورت قالب است ]
• [ كليد دندانه‌هاى طريقت تجليّات حضرت خالق و جذبات و رقايق است ]
• اما سرّ گشاده شدن 51 / 17
• و بدان كه در تحت هر ركنى از اركان خمسه شريعت سرّى از اسرار حقيقت مودّع است
• [ « لا إله » نفى ما سوى كند و « الّا اللّه » اثبات حق كند ]
• [ نماز ]
• [ روزه ]
• [ زكات ]
• [ حجّ ]
• باب دوم در فضائل علم و عقل و حسن نتايج اين هر دو .
• مطلب اوّل : در فضائل علم و حسن نتايج آن و رذايل جهالت .
• [ اسلام آوردن ترسا هنگام درمان شيخ سفيان ثورى ]
• حكايت : [ علماء امتى كانبياء بنى اسرائيل ]
• و علماى ظاهر نيز سه طايفه‌اند .
• [ مفتيان ]
• [ مذكران ]
• [ قضات ]
• اما مذكّران هم سه طايفه‌اند :
• [ صاحبان سخنان مصنوع مسجّع بىمعنى ]
• طايفه دوم : « 1 » 78 / 11
• طايفهء سيم : مشايخ‌اند
• حكايت [ النّظر الى وجه العالم عبادة ]
• حكايت [ شيخ محمّد كريمى ]
• حكايت 85 / 16
• الحكمة - حكيمى گفت هر كه نجات از فتنه‌هاى دنيا و عذاب عقبى خواهد
• مطلب ثانى در فضائل عقل و حسن نتايج آن و قبايح حماقت .
• نظريّه را قوّت عاقله خوانند و اين بر چهار مرتبه است .
• [ تقسيم‌بندى ابو حامد محمّد الغزّالى از ارواح نورانيه ]
• [ تقسيم اهل حقايق از عقل ]
• حكايت . [ صياد و ماهى ] 93 / 17
• حكايت [ عرضه علم و حيا و عقل بر آدم ]
• باب سوم در تحريص بر مصاحبت ابرار و تحذير از مجالست اشرار .
• [ پنج خصلت براى دوستى ]
• اوّل : عقل
• حكايت [ دوستى باغبان و خرس ]
• حكايت [ مشورت كافرى با حضرت امير المؤمنين على ع ]
• دوم : بايد كه نيكوخوى باشد
• حكايت - 111 / 22
• سيم : خصلت صلاح است
• چهارم : آنكه بر دنيا حريص نبود
• پنجم خصلت آنكه راست‌گوى باشد
• خاتمة الباب در تعليم حقّ صحبت و بيان آداب .
• حكايت 117 / 10
• تتمّهء وصيّت [ بر ثناى بسيار نگفتن در روى مردمان ]
• باب چهارم در فضائل معدلت و راستى و به حال مظلومان و فقرا و مساكين پرداختن .
• [ سه حالت پادشاه براى سلوك ]
• [ با نفس خود ]
• [ ميان او و رعيّت ]
• امّا حالت سيم كه پادشاه را با خداى خويش است
• حكايت 126 / 4
• حكايت [ نصيحت خالد به هشام ]
• حكايت - آورده‌اند كه مردى خيانت كرده بود ، پيش مصعب بن زبير آوردند
• حكايت - [ پند حسن بن صالح به حاكم ]
• حكايت [ دادخواهى زنى از سلطان محمود ]
• حكايت [ فرود آمدن اسفهسالارى به زور به خانهء يكى از مشايخ كبار ]
• حكايت 132 / 1
• حكايت [ محمّد بن ابراهيم الامامىّ 133 / 21
• باب پنجم در فضائل تقوى كه توشهء راه عقبى است .
• حكايت - بشر « 3 » حافى 140 / 14
• حكايت - آورده‌اند كه عمر عبد العزيز ، رحمة اللّه عليه ، سيب غنيمت بر غازيان قسمت كرد .
• حكايت - [ پريشانى حسن و حسين از گرسنگى و امساكشان از طعام شبهه‌ناك ]
• حكايت - [ ابراهيم ادهم 143 / 15
• حكايت [ سلطان محمود و اياز ]
• حكايت [ نقل كلام فردوسى از سوى امام ابو حامد محمّد الغزّالىّ ]
• باب ششم در فضائل محاسبه و مراقبهء احوال خود
• حكايت 153 / 6
• باب هفتم در فضائل تواضع
• حكايت [ بازى كودكان با پيامبر ص ]
• الحكمة . 162 / 25
• حكايت - آورده‌اند كه سلطان محمود را برادرزاده‌اى بود به كمال هنر آراسته
• حكايت 165 / 17
• باب هشتم در فضائل حلم و عفو و اشفاق و حسن مكارم اخلاق .
• حكايت [ احصاى خصال پيامبر ص از سوى امير المؤمنين ع ]
• حكايت [ ذو الكفل با پيغامبرى از انبياى بنى اسرائيل ]
• حكايت [ ضربت ظالمى بر حاتم اصمّ ]
• حكايت - يكى ابو هريره را ، رضى اللّه عنه ، خوارى كرد
• حكايت [ امتحان حلم حسين ع از سوى مردى در بنى اسرائيل عوف نام ]
• حكايت [ ساداتى كه ميهمان حسن ابن على بودند ] 175 / 21
• حكايت - نقل است كه سليمان ابن عبد الملك 176 / 20
• حكايت - [ محاجه مأمون با ابراهيم بن مهدى ]
• باب نهم در فضائل علوّ همّت و رذايل دون همّتى
• حكايت - [ ريختن جواهر سلطان و كردار اياز ]
• حكايت 188 / 12
• باب دهم در فضائل ترجيح حكم خدا بر هوا « 1 » و اختيار دين بر دنيا
• [ شرح حديث مَا عَبَدُوا اللّهَ أَبْغَضَ عَلَى اللّهِ مِنَ الْهَوَى ]
• [ خليل‌آسا لا أُحِبُّ الآفِلِينَ بايد گفت ]
• عيسى ، صلوات اللّه عليه و سلامه ، مىگويد : كه دنيا را پروردگار خود مسازيد
• حكايت [ كلام پيامبر ص در زهد ابو ذر ]
• حكايت - عمر بن الخطّاب [ با ابو عبيده جرّاح در شام ]
• حكايت - 201 / 19
• حكايت [ سيّد تاج الدّين با سيّد ابو طاهر ]
• حكايت [ وصيت اسكندر بن فيلقوس هنگام مرگ ]
• باب يازدهم در فضائل بيدارى و انديشه كردن از خوف خاتمت و حالت ملاقات بارى .
• فصل اول - در فضائل بيدارى .
• حكايت - ابو الفيض 208 / 7
• حكايت - [ مرگ چهل مرقع‌پوش ]
• حكايت [ شكواى بايزيد بسطامى از نامتهجدان ]
• حكايت - [ انتباه از بيدارى حاجيان در اسحار از ترس شبيخون ]
• حكايت [ نصيحت سيّد تاج الدّين هنگام مرگ ]
• حكايت - رابعه عدويّه چون شب درآمدى آهى سرد برآوردى
• حكايت [ بزرجمهر حكيم با نوشيروان ]
• فصل دوم در فضائل هشيارى
• [ سخن پيامبر به زنان ]
• [ مستان ]
• و بعضى ارباب ذوق و اصحاب شوق در تجرّع آن شراب با دل خراب و جگر كباب چنين گفته‌اند
• فصل سوم در انديشه كردن از خوف خاتمت و حالت ملاقات ربّانى
• [ طوايفى كه مرگ را مكروه دارند ]
• [ مكدر لذات ]
• حكايت [ عمل شبلى به يك حديث ]
• حكايت - ابن سمّاك [ و مرگ جوان زاهد ]
• حكايت - بايزيد بسطامى را ، رحمة اللّه عليه ، حالت نزع شد .
• حكايت - [ شيخ و جوانان شارب خمر ]
• مقالهء دوم در آيين خدمت حضرت خاقانى و رعايت رسوم جهانبانى
• باب اوّل در فضائل وفادارى و حق‌گزارى .
• حكايت [ مأموريت مؤلف براى تأليف قلوب امرا و سلاطين ]
• حكايت [ نذر سلطان محمود به تقسيم غنائم ميان فقرا ]
• حكايت [ نذر بازرگان در آزادى غلام پس از بهبودى ]
• حكايت - جهودى بود در بغداد با خداى عهد كرده بود كه هرگز هيچ سايل را محروم نگرداند .
• [ سه روز روزه على فاطمه حسن حسين و زينب عليهم السلام ]
• باب دوم در فضائل اطاعت فرمان پادشاهى
• پادشاه جمشيد گويد : بر پادشاه لازم است كه سيرت خود نيكو دارد كه سيرت او سنّت رعيّت باشد
• حكايت [ درخواست سلطان محمود بن سبكتكين در قيمت‌گذارى گوهر ]
• پس عاقل آن است كه قصّهء آدم و شيطان در مخالفت فرمان ، نصب ديدهء جان سازد
• [ اطاعت پيل در فرمان پادشاه به مرگ خويش ]
• باب سوم در فضائل شكر نعمت و حسن خدمت
• [ شكرگزارى داود ع ]
• [ شكرگزارى سليمان ]
• [ شكرگزارى متّبعان ملّت محمّدى ]
• [ خبر عايشه از عجيب‌ترين و غريب‌ترين حالت و مقالت حضرت خواجه ص ]
• [ پيامبرى از بنى اسرائيل 265 / 1
• فضائل شكر را نهايت نيست
• حكايت - يكى از اوليا مىگفت كه « اسألك الجنّة »
• حكايت [ شكر عليل ]
• [ سخن ابو حامد محمّد الغزّالى در شكر ]
• اصل اول علم است
• اصل دوم حال است 269 / 16 و 24
• اصل سيوم عمل به موجب فرح حاصل از معرفت منعم است
• حكايت - [ تعجب فرشتگان از عبادت عابد ]
• حكايت [ هارون الرّشيد و آل برمك و پير ]
• باب چهارم در فضائل اكتساب رضاى والده و دعاى خير بر والد
• [ رواياتى از پيامبر ص ]
• [ كلام مشايخ ]
• حكايت [ رسول الله بر بالين عقيل ]
• حكايت [ رفتن پيامبر ص به بقيع به همراه ابو ذر ]
• حكايت - موسى ، عليه السّلام ، گفت : الهى آن را كه در بهشت نديم من خواهد بود به من بنماى .
• حكايت - يكى از بزرگان دين به گورستانى بگذشت و روضهء پدر را زيارت نكرد .
• باب پنجم در دانستن مقادير مردم و تنزيل هر يك در منزلش
• حكايت [ متوارى شدن فضل بن ربيع ]
• حكايت [ حج و سيد فقير و نصرانى ]
• حكايت [ اكرام صالح مرّى در بارگاه خليفه ]
• باب ششم در فضائل رضا دادن به قضاى الهى و دوام مصابرت
• [ كلام ] موسى عليه السّلام
• افضل الدّين خاقانى :
• سلطان المشايخ بايزيد بسطامى
• شبلى
• ابو بكر بن طاهر
• ذو النّون
• رويم
• [ كلام ] بعضى از بزرگان اسلام در قصّهء ايّوب
• شيخ عبد الله انصارى
• عبد اللّه سلام
• حكايت [ زنى كه رفيق عيسى خواهد بود در قيامت ]
• [ اعتراض رابعهء عدويّه به شيخ سفيان ]
• حكايت : [ رضاى بنده اثر رضاى حق است ]
• باب هفتم در فوائد ارشاد و مرشد و عمل كردن به موجب علم
• و بعد از عهد رسول علما و اوليا ورثه انبيايند در ارشاد
• آرى آدمى را به بازى و هرزه نيافريده‌اند
• ز اسفل سافلين تا به اعلى عليّين همه نشيب و بالاى كار آدمى است
• شيخ عبد اللّه انصارى
• [ نفس و هوا و اخوان السّوء و شياطين ، جمله راهزنان‌اند ]
• چشيدن آب حيات بىكشيدن رنج ظلمات ميسّر نشود
• باب هشتم در توكّل به حضرت الهى با وجود حزم و آگاهى
• توكّل را سه درجه است :
• حكايت - روزى شقيق بلخى 332 / 13
• [ محل توكل قلب است ]
• [ كلام پيامبر به صاحب ناقه ]
• [ الحزم سوء الظّنّ ]
• باب نهم در خاتمة الكتاب
• [ اغراض نوشتن ]
• [ تذكره‌اى خوب به يادگار گذاشتن ]
• [ اظهار هنرپرورى و دادن داد سخن‌گسترى ]
• [ صله دريافت كردن ]
• اما غرض اين ضعيف
• حواشى و تعليقات
• فهرست احاديث و امثال « * »
• سخن‌هاى بزرگان و عارفان
• فهرست اشعار عربى « * »
• شرح احاديث و امثال « * »
• برخى واژه‌ها كه در كتاب آمده ، با معنى آنها « * »
• فهرست اعلام كتاب « * »