ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

حكايت . [ صياد و ماهى ] 93 / 17

خطر دور اندازد . مثنوى :

سينه را پا كرد و مىرفت آن حذور * از مقام با خطر تا بحر نور 95 / 2

همچو آهو كز پى او سگ بود * مىدود تا در تنش يك رگ بود .

و با آن دو ماهى ترك مشورت اولى دانست و گفت : شايد كه ايشان حديث « حبّ الوطن من الإيمان » را از جهت نقصان عقل غلط تصوّر كنند ، با وجود آنكه وطن اصلى بحر زاخر است ، اين دو سه روزه منزل اقامت را ، وطن اصلى مألوف و مسكن قديمى مشعوف شناسند و به حكم « حبّك الشّىء يعمى و يصمّ » از وفور محبّت اين منزل ، از سوء عاقبت نهراسند و مرا نيز از طلب وصل اصل محروم سازند . نظم :

گفت با اين‌ها ندارم مشورت * كه يقين سستم كنند از معذرت

مهر زاد و بود بر دلشان تَنَد * كاهلى و جهلشان بر من زند

مشورت را زنده‌اى بايد نكو * كه تو را زنده كند آن زنده‌خو

لا جرم بىمشورت ايشان دل بر شدايد و مقاسات طرق نهاد و سررشتهء عاقبت‌انديشى از دست نداد . نظم :

رنجها بسيار ديد و عاقبت * رفت آخر سوى امن و عافيت

خويشتن افكند در درياى ژرف * كه نيابد حدّ آن را هيچ طَرف

على الصّباح چون دست صيّاد تقدير به لطف صنعت و حسن تدبير ، شبكه‌اى را كه از اشتباك نجوم زواهر در اين بحر نيلى زاخر افكنده بود ، چيدن آغاز نهاد ، صيّادان ماهيگير به جانب اين غدير ، دامى آوردند كه ماهى فلك به چستى ، از آن دام نجستى ، آن ماهى نيم‌عاقل ، چون اين حال مشاهده كرد از مفارقت آن رفيق شفيق كه طريق دريا گرفته بود ، پشيمانى بسيار خورد ، چون فرصت از دست داده بود و اساس كار بر بنياد محكم ننهاده ، پشيمانى سود نداشت . لمؤلّفه :

از آن پيشتر خور غم كار خود * كه از دور گردون گزندت رسد

و گرنه پس از ابتلا و گزند * دريغ و ندم كى بود سودمند

مرض را از آن پيشتر كن علاج * كه بر لب رسد جان ز سوء المزاج

ره آب از آن پيش كن استوار * كه گردد روان سيل از كوهسار

چاره به غير آن نيافت كه به حكم : « موتوا قبل ان تموتوا » خويشتن را مرده سازد و به