ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى ) — الصفحة ٦٩

[ اسلام آوردن ترسا هنگام درمان شيخ سفيان ثورى ]

چو قاروره بردند ترسا بديد * به صد درد دل آه سردى كشيد

لبش خشك و چشمش تر و چهره زرد « 1 » * سرشكش بسى گرم و دم گشته سرد

بگفت آن مداوا نه كار من است * كه دارو دوابخش رنج تن است

مريض شما هست بيمار دل * طبيبان چه دانند تيمار دل

مداوات دلها چه داند طبيب * نباشد طبيب دل الّا حبيب

دليلش خبر مىدهد كاين عليل * ندارد مرض غير خوف جليل

ز خوف خدا جان او سوخته است * وز اين رو غم و محنت « 2 » اندوخته است

چون طبيب ترسا آثار ترس يزدان از قارورهء سفيان مشاهده كرد ، بر حقيقت دين اسلام استدلال نمود و ايمان آورد و مسلمان شد . لمؤلّفه :

چو ترسا ز ترس خدا ديد اثر * مسلمان شد و يافت از حق خبر

ز روى اثر بول آن شاه دهر * به آمد ز قول بزرگان شهر

ندارد از آن قول تو هيچ اثر * كه از ترس ايزد ندارى خبر

دليل تو كمتر به نزد لبيب * ز روى اثر ز آن دليل طبيب

دُرى را كه حق بهر داود سُفت * « عظ النّفس ثمّ عظ النّاس » گفت

بترس و [ پس ] آنگه بترسان كه تا * ز ترس تو ترسا شود آشنا

و نشان خشيت آن است كه بدان علم كار كند و آن را وسيلت درجات آخرت سازد ، نه وسيلت جمع مال و اكتساب جاه دنيا و عظمت و جلال و تمتّعات حيوانى و مستلذّات شهوانى ، و هركس كه بر مقتضاى علم عمل نكند و علم را وسيلت مال و جاه دنيا سازد ، او جاهل است به حقيقت نه عالم ، چنان كه خواجه ، عليه السّلام ، مىفرمايد : « من عمل سوءا فهو جاهل حتّى يرتدّ عنه » و حق ، تعالى ، مثل او حاشا به درازگوش زده است ، كما قال ، تعالى :

« مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً » « 3 » و چون دانستى كه علم ميراث طبقات زمرهء رسل و راهنمايان مراصد سبل است كه متخصّصان [ جلايل خطابات ] « 4 » جلال منصب صمديّت و متعطّشان زلال افضال حضرت احديّت و

( 1 ) . نسخه : لبش خشك و چهره زرد و چشمش تر . تصحيح قياسى . ( 2 ) . نسخه : وزين رو محنت غم . ( 3 ) . جمعه ( 62 / 5 ) . ( 4 ) . ظاهرا تصحيح قياسى متن صحيح‌تر باشد به معنى امور و خبرهاى بزرگ . در نسخه حلايل