مخازن التعليم ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥

تمطى

و دواء المسك حار مفيد بود

طريق دهم در امراض پستان

اورام پستان

از اخلاط اربعه و ريح و مائيت مىباشد ليكن در اكثر ورم دموى بود علاج آن در اورام گفته شود و چون بعد از فصد و زلو اسبغول در سكنجبين و آب بپزند و برنهند از براى ورم دموى پستان سودمند بود و گاهى بسبب انجماد شير در پستان ورم گرم پيدا مىشود و آن از سرخى و درد و سختى و انتفاخ پستان معلوم مىشود مىبايد كه پارچه بگلاب و سركه تر كرده بر پستان نهند و آرد جو و باقلا و مغاث به آب كشنيز سبز و آب خرفه سبز و زردى تخم‌مرغ ضماد كنند و وقت انتها و سكون درد محللات ضماد سازند و اگر ماده جمع گردد منضجات استعمال كنند و تخم ريحان در شير گاو پخته به‌بندند نضج ماده مىنمايد و قيروطى تخم كتان استعمال نمايد كه ماده را نضج مىدهد و بعد از نضج منفجر گرداند و چون عضو از مده پاك شود مرهم مدمله نهند و گاهى بسبب تجبّن شير تمدد حادث شود به غير از ورم علاج آن بايد كه نطول بابونه استعمال نمايد و حرام‌مغز در شراب بپزند و ضماد كنند شير منجمد را تحليل كند و اگر ورم بسبب كوفتگى پستان حادث شود ماش و دانه مويز كوفته در آب سرد سرشته ضماد كند و ضماد طين قيموليا و طلائ كندر از بزرگ شدن پستان بازدارد و يا افيون و نان با سركه ضماد كنند همين عمل كند و طلاى انار كه محكم كننده پستان و بزرگ سازنده پستان خورد است وقت حاجت به كار برند و ضماد شحوم براى بزرگ كردن پستان خورد نافع است

طريق يازدهم در امراض معده

وجع معده

اگر درد معده بسبب ورم‌ست علاجش گفته شود و اگر بسبب رياح عارض شود علامت آن تمدد شراسيف و قراقر و جشا باشد بايد كه شيرهء تخم كثوث شيرهء باديان گلقند دهد و جوارش كمونى و مانند آن نيز مفيد بود و تماكو در تحليل رياح معده و درد ريحى آن و نشف رطوبات نافع بود و همين‌ست علاج قراقر و نفخ معده و جشا و تثاوب و تمطى و

جشا

نفخى بود كه از راه دهن مندفع شود و

تثاوب

دهن دره باشد و

تمطى

آن باشد كه همه اعضاء كشيده شود و اگر درد معده بسبب فساد غذاءست بايد كه به آب نمك مكرر