مخازن التعليم ( فارسى ) — الصفحة ١٨

امّا علامات امزجه عارضه

و سواد دلالت كند بر حرارت و يبوست و اضداد آن بر برودت و رطوبت

چهارم لون بدنست

سفيدى رنگ دلالت كند بر برودت و غلبه بلغم و حمرت آن بر حرارت و غلبه خون و تركيب اين هر دو بر اعتدال دلالت كند و رنگ گندم‌گون دلالت بر حرارت كند و زرد بر حرارت و غلبه صفرا و يا بر قلت دم چنانچه در ناقهين مىباشد و كمودت دلالت بر افراط سردى و سودا كند

پنجم هيئت اعضا است وسعت صدر و عروق و ظهور آن و عظم نبض و اطراف و ظهور مفاصل دلالت بر حرارت

كند و اضداد آن بر برودت

ششم كيفيت انفعال اعضاست سرعت انفعال از هر كيفيتى كه

باشد دلالت كند بر غلبهء آن

هفتم افعال كامل دلالت كند بر اعتدال و ناقص و باطل دلالت كند بر

برودت و تشويش و سرعت بر حرارت و بطوء بر برودت

هشتم نوم و يقظه

كثرت نوم دلالت بر برودت و رطوبت كند و كثرت يقظه بر حرارت و يبوست و اعتدال هر دو بر اعتدال

نهم فضول مندفعه

مانند بول و براز و عرق حاد رايحه قوى الصبغ دلالت بر حرارت كند و ضد آن بر برودت و كثرت آن بر رطوبت و قلت آن بر يبوست

دهم انفعالات نفسانى قوت و سرعت و كثرت دلالت بر حرارت كند و

تبلد آن بر برودت و ثبات آن بر يبوست و سرعت انفعال بر رطوبت و جبن دلالت بر برودت و ضعف قلب كند و بيحيائى و سرعت و قوت غضب و جرأت و كثرت و سرعت و اتصال كلام نيز بر حرارت دلالت كند و كثرت حيا و كمى غضب بر برودت

اما علامت امزجه مركبه

دانسته مىشود از تركيب علامات امزجه مفرده و اينكه مذكور شد علامات امزجه خلقى است

امّا علامات امزجه عارضه

همين علامات مذكوره‌اند كه عارض مىباشد و اين امزجه عارضه ضارّه مىباشد پس اگر باشد مزاج عارضى مادى و دلالت كند بر غلبهء خون ثقل و حمرت و خواب و حلاوت دهن و ظهور بثور و غدد و انتفاخ بدن و تخيل چيزهائ سرخ و دلالت كند بر غلبهء صفرا نخس و زردى رنگ و تلخى دهن و قى صفراوى و تشنگى و ثقل قليل و تخيل چيزهاى زرد و دلالت كند بر غلبه بلغم بياض لون و كثرت بزاق و