مخازن التعليم ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦
قاقله
خشخاش جوشانيده باشند مجرب است و سنون او جهت دندان كرم‌خورده سريع الاثر و مجفف منى و مصدع و مخشن سينه و حلق و مضر گرده و جگر حار و جراحات باطنى و الم كه در مجارى بول داشته باشد و مصلحش روغنهائ سرد است و در مبرودين عسل و بدلش زنجبيل و شربتش تا يك مثقال
فودنج
فودنج
معرب از پودنه فارسى است برى و بستانى و جبلى و نهرى مىباشد و مراد از مطلق او بريست و مشكطرامشيع قسمى جبلى است و برى را شاخها متفرق و تند بود با عطريت و برگش ريزه و مايل باستدارت و تخمش مشابه به تخم ريحان‌ست و در اول سوم گرم و خشك و بغايت ملطف و مدر عرق و مسهل سودا و محلل رياح و ترياق گزيدن جانوران و جهت استسقا و يرقان و فواق و كزاز و اخراج مشيمه و تنقيه فضول معده و سينه و خشك سوخته او جهت تقويت لثه مفيد و مضر امعا و مصلحش كتيرا و بدلش مثل و نصف او پودنه نهرى است و قدر شربتش تا دو درم است فودنج نهرى را برگ دراز و ساق بزرگ مىباشد و در آخر دوم گرم و خشك و مدر بول و مضر باه و گرده و مصلحش كتيرا و بدلش نعناع و شربتش يك درم است
فيروزج
فيروزج
معرب پيروزه فارسىست و بهترين او نيشاپورى كبود صاف است كه رنگش در هواى صاف صاف نمايد و در غير آن مكدر و مجموع او از عرق و چربى و بوئ مشك فاسد مىگردد در اول سرد و در سيوم خشك و مقوى دل و معده و پادزهر سموم و رافع اسهال و قرحه امعا و ساير جراحات باطنى و جهت خفقان و با عسل جهت صرع و سپرز و سنگ گرده و مثانه و اكتحال او جهت تقويت روح باصره و دمعه و ناخنه و بياض رقيقه طبقه قرينه و ساير طبقات نافع و مضر گرده و مصلحش كتيرا و قدر شربتش نيم درم و جهت سموم قويه تا يك درم و بالخاصية سدس درم او جهت گزيدن عقرب مجرب يافته‌اند و داشتن او مقوى دل و مانع خوف است و ديگر خواص او در ساحل اول از زورق اول از فرسخ دهم از رفيق دوم از منزل اول مرقوم است
فرسخ بستم در حرف القاف
فرسخ بستم در حرف القاف
قاقله
قاقله
به فارسى هيل نامند و بهندى الاچى ؟ ؟ ؟ گويند كبار و صغار مىباشد كبار را غلاف سياه باشد و صغار را