مخازن التعليم ( فارسى ) — الصفحة ١١٨
طين مختوم
سرخ او مثل آن فوفل است و ضماد صندل سرخ با گلاب جهت قلاع مفيد و در ساير اثار سوائ تفريح مثل سفيد است و قدر شربتش يك مثقال
فرسخ پانزدهم در حرف الضاد
فرسخ پانزدهم در حرف الضاد
المعجمة
ضان
ضان
به فارسى گوسفند ماده و ميش نامند و بهندى بهير گويند و بعرف اطبا مطلق گوسفند است بهترين او يك ساله است كه فرجه باشد و چهار ساله و زياده از ان غليظ و كثيف و مولد خلط فاسد و گوشت گردن و حوالى آن بهتر از ساير اجزاء اعضا اوست در دويم گرم و تر و مسمن و مقوى بدن و جگر و گرده و مغز سر او مورث بلادت و نسيان و زهرهء او جالى اثار و طلاى سرگين او با سركه جهت سوختگى آتش و در دفع و اخس مجرب است و در ايام طاعون و و با استعمال گوشت او به جهت كثرت تولد خون جائز نيست
فرسخ شانزدهم در حرف الطاء
فرسخ شانزدهم در حرف الطاء
المهمله
طباشير
طباشير
از چوب نى كهنه بلاد هند بهم مىرسد و بهترين او سفيد مستدير است كه با اندك تندى و گزندگى زبان باشد و استخوان سوخته كه بان مغشوش مىسازند باندك شورى و بيحدت مىباشد و در آب حل نمىشود در دويم سرد و در سيوم خشك و مقوى دل حار و بارد معده و جگر حار و قاطع قى صفراوى و اسهال دموى ؟ و حار و مجفف رطوبات معده و جهت خفقان و غشى حار شربا و ضمادا و جهت بواسير و قلاع و تپهائ تند و با سكنجبين جهت توحش و غم و رفع كرب و التهاب مفيد و سعوط او با روغن بنفشه جهت تقويت باصره مجرب دانسته‌اند و مداومت او مضر باه و مصلحش ؟ ؟ ؟ مصطگى و عسل و گويند مضر ريه و مصلحش عناب و بدلش به وزن او تخم خرفه بوداده و صندل سفيد بهترين بدلهاست و قدر شربتش تا دو درم است
طين ارمنى
طين ارمنى
گليست در دوم سرد و در آخر آن خشك و در رفع و با و طاعون و ردع اورام و قطع سيلان خون اعضا و اسهال مثل طين مختوم و جهت ضيق النفس و سل بغايت نافع و مضر سپرز و مصلحش مصطگى و شربتش تا دو درم است
طين داغستان
طين داغستان
زرد و گاهى بسيار كمرنگ چون از داغستان كه حوالى شيروان است آورند بدين نام مسمى شده در جميع افعال بهتر و اقوى از گل مختوم مفرح قوى و دافع سميت اخلاط و تپ و غشى و خفقان است و قدر شربتش يك مثقال
طين مختوم
طين مختوم
بهترين او