أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٧

5 . روايات امركننده به احتياط ،

فيه نهى ؛ هر چيزى رها [ و آزاد ] است تا آنكه نهيى در آن وارد شود . » اين ادله اخص از ادلهء احتياطاند و در نتيجه بر آنها مقدم مىشوند .

حاصل آنكه اين ادله پس از جمع ميان آنها و ادلهء برائت ، تنها شبهات قبل از فحص و شبهات مربوط به اطراف علم اجمالى را دربر مىگيرند ، كه در اين موارد ، عقل نيز به لزوم احتياط حكم مىكند و چه‌بسا اين روايات ارشاد به اين حكم عقل باشند .

و الحاصل ان غاية ما تثبت الادلة بعد الجمع بينها و بين أدلة البراءة هو اختصاصها في خصوص الشبهات قبل الفحص و الشبهات في أطراف العلم الاجمالى . و هي بذلك منسجمة مع الدليل العقلي من ضرورة الاحتياط فيهما و ربما كانت إرشادا له .

پرسش

1 . چگونگى تمسك اخبارگرايان به آيهء « وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ » بر احتياط در شبهات تحريمى را تقرير و پاسخ گوييد .

2 . چگونگى تمسك اخبارگرايان به آيهء « اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ » بر احتياط را تقرير و پاسخ گوييد .

3 . چرا آيهء « وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ » اصل برائت در شبهات تحريمى را نفى نمىكند ؟

4 . چرا رواياتى مانند مقبولهء ابن حنظله كه از وقوف در شبهه نهى مىكند ، اصالت برائت در شبهات تحريمى را نفى نمىكند ؟

5 . چرا رواياتى مانند « فاحتط لدينك » كه به احتياط در كار دين امر مىكند ، اصالت برائت را نفى نمىكند ؟

6 . اشكال مشترك وارد بر اخبارگرايان در بحث برائت چيست ؟