أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦

مقدمهء داخلى

ويژگيهاى وجوب غيرى

ويژگيهاى وجوب غيرى

الف . واجب غيرى همان گونه كه بعث استقلالى ندارد ، اطاعت مستقلى نيز ندارد .

ب . اطاعت و معصيت وجوب غيرى ثواب و عقاب مستقلى ندارد .

ج . وجوب غيرى همواره توصلى است .

د . وجوب غيرى در اطلاق و اشتراط و فعليّت و قوّه تابع وجوب ذى المقدمه است .

مقدمهء وجوب

مقدمهء وجوب

اصول‌دانان مقدمه را بر دو قسم دانسته‌اند :

الف . مقدمهء وجوب ( يا مقدمهء وجوبى ) : يعنى آنچه شرط وجوب است . برخى گفته‌اند : مقدمهء وجوب چيزى است كه در واجب اخذ شده به گونه‌اى كه تحقق آن مفروض است ، مانند : استطاعت نسبت به حج .

ب . مقدمهء واجب ( يا مقدمهء وجودى ) : يعنى آنچه وجود واجب متوقف برآن است بىآنكه وجوبش مقيد به آن باشد ، مانند وضو نسبت به نماز .

محلّ نزاع در بحث مقدمهء واجب ، مقدمهء وجودى است نه مقدمهء وجوبى ، زيرا وقتى مقدمه مفروض الوجود باشد ، وجوب تحصيل آن معنا ندارد .

مقدمهء داخلى

مقدمهء داخلى

مقدمهء وجودى بر دو قسم است : داخلى و خارجى ؛

الف . مقدمهء داخلى : هريك از اجزاى واجب مركب ، مقدمهء داخلى براى آن به شمار مىروند ، مانند ركوع و سجده براى نماز .

ب . مقدمهء خارجى : يعنى آنچه واجب برآن متوقف بوده وجودى مستقل و بيرون از وجود واجب دارد .

برخى از اصول‌دانان مقدمهء داخلى را از محل نزاع در بحث مقدمهء واجب بيرون