أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٠

پرسش

دلالة لفظة اخرى ك « كل » أو « بعض » .

ارادهء خاص در مخصص منفصل نيز از باب تعدد دال و مدلول مىباشد ، نه استعمال در غير موضوع له .

4 . حجيت عام مخصّص در باقيمانده

از آنچه در بحث گذشته آمد دانسته مىشود كه عام مخصص حجت در باقيمانده مىباشد ، مثلا اگر ترديد كنيم « اكرم كل عالم الّا الفاسق » شامل عالم عادل غير هاشمى مىشود يا نه ، مىتوان به عموم عام براى داخل كردن آن در حكم تمسك كرد ، چرا كه عام مخصّص ، چنان‌كه گذشت ، بر معناى حقيقى خود باقى است و از اين جهت مانند عام غير مخصص است .

آرى ، اگر استعمال عام مخصص را مجاز بدانيم جاى طرح اين پرسش هست كه آيا چنين عامى حجّت در باقيمانده هست يا نه .

بعد القول بأن العام المخصص حقيقة فى الباقى على ما بيناه لا يبقى شك فى حجيته فى الباقى . و انّما يقع الشك على تقدير القول بالمجازية ، فقد نقول انه حجة فى الباقى على هذا التقدير ، و قد لا نقول .

پرسش

1 . هريك از اصطلاحات : عام ، خاص ، تخصيص و تخصص را با ذكر مثال تعريف كنيد .

2 . هريك از اصطلاحات عموم استغراقى ، عموم مجموعى و عموم بدلى را با ذكر مثال تعريف كنيد .

3 . نحوهء دلالت نكره در سياق نفى يا نهى بر عموم را بيان كنيد .