آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — الصفحة ٥٨

امام على بن ابى طالب عليه السلام

ميان اصحابش برادر خود خواند و فرمود : « انت اخى في الدنيا و الآخرة » . او يكى از ده نفرى است كه به بهشت بشارت داده شده‌اند . [ همچنين بيان فرمود ] . فضايلى در او جمع شده كه غير او آنها را ندارند .

على عليه السلام ؛ دريايى از علم ، داراى قوت استدلال و برهان ، استنباط سليم بود كه بهرهء فراوان از فصاحت و خطابه و شعر به او داده شده ؛ داراى عقل حكيمانه و بصيرت نافذ به امور پنهان بوده و صحابه در بسيارى از امور و مشكلات ( علمى و دينى ) به او مراجعه مىكردند .

پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله قضاوت يمن را به وى واگذار نمود و او را [ چنين ] دعا كرد :

« اللهم ثبّت لسانه و اهد قلبه » او انسانى موفق بود و سخنهاى سديد و حكيمانه مىگفت ؛ در مشكلات فصل الخطاب بود ؛ به گونه‌اى كه ضرب المثل بوده است « قضية و لا ابا حسن لها » و هيچ جاى شگفتى نيست ؛ چرا كه در خانه نبوت تربيت يافته و با شير معارف نبوت تغذيه شده است .

ذهبى دربارهء منزلت علم تفسير على عليه السلام مىنويسد : « فكان اعلم الصحابه بمواقع التنزيل و معرفة التأويل و قد روى عن ابن عباس انّه قال : ما اخذت من تفسير القرآن فعن على بن ابى طالب . » در ادامه پس از نقل رواياتى از صحابه دربارهء علم على بن ابى طالب عليه السلام مىنويسد : « و غير هذا كثير من الآثار التى تشهد له بانّه كان صدر المفسّرين . » « 1 »

بدون ترديد مطابق اسناد موجود و روايات معتبر - از شيعه و سنّى - پس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله داناترين مردم به دين و احكام الهى و قرآن كريم امام على بن ابى طالب عليه السلام است كه دانش او بر گرفته از علم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و الهامهاى پروردگار متعال مىباشد .

( 1 ) . التفسير و المفسرون ، ج 1 ، ص 94 - 96 . علت نقل مطالب فوق از ذهبى اين است كه ايشان در كتابش به شيعه طعن زده و دربارهء نبودن روايات تفسيرى از خلفاى ديگر توجيهات فراوانى به كار برده است .