آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — الصفحة ٤٥
3 . تقييد مطلق
سؤال شد و حضرت آن را معنا كردند . در روايتى ديگر سيوطى چنين نقل مىكند :
قيل يا رسول اللّه ما العدل ؟ قال صلّى اللّه عليه و آله العدل ، الفدية ؛ « 1 » از معناى عدل در آيهء شريفه ( و لا يؤخذ منها عدل ) سؤال شد ، حضرت فرمود : يعنى فديه و عوض دادن .
3 . تقييد مطلق
3 . تقييد مطلق
سنت صحيح مىتواند هم مطلقات قرآن را تقييد و هم عمومات آن را تخصيص بزند . مشهور « 2 » دانشمندان عامه و خاصه اين امر را پذيرفتهاند . از جمله مواردى كه كلام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىتواند مطلق قرآن را مقيد كند ، تحريم خريد و فروش اسلحه به دشمنان حربى است . خداوند متعال در قرآن كريم بيع را حلال كرده : أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ اما پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله اين حليت فراگير را تقييد زدهاند ؛ چنان كه در وصيت آن حضرت به على عليه السلام مىخوانيم :
يا علىّ ! كفر باللّه العظيم من هذه الامّة عشرة . . . الى ان قال : و بايع السلاح من اهل الحرب ؛ « 3 » اى على ! ده گروه از اين امت به خداوند بزرگ كافر شده است . . .
تا اينكه فرمود : فروشندهء اسلحه به كافر حربى ، يكى از آنهاست .
از ديگر مواردى كه حكم آن به صورت مطلق در قرآن كريم آمده ، اجراى وصيت است . خداوند متعال مىفرمايد : . . . مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِها أَوْ دَيْنٍ . . . . « 4 » وصيت در اين آيه مطلق است ؛ در نتيجه اگر كسى به تمام اموالش وصيت كرد ، جايز و صحيح مىباشد ؛ حال آنكه در فقه اين حكم قيد خورده است . از امام صادق عليه السلام نقل شده :
كان البراء بن معرور الانصارى بالمدينة و كان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بمكة و انّه حضره الموت و كان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و اصحابه و المسلمون يصلّون الى بيت المقدس ، و اوصى البراء اذا دفن ان يجعل وجهه تلقاء النبى صلّى اللّه عليه و آله الى القبلة و اوصى بثلث ماله فجرت به السنّه ؛ « 5 »
( 1 ) . همان ، ص 245 ( 2 ) . ابو القاسم خويى ، البيان ، ص 399 ( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 12 ، ص 71 . ( 4 ) . نساء ، 12 ( 5 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، فروع كافى ، ج 7 ، ص 10