آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٩
اقسام روايات فرات بن ابراهيم
اين تفسير خطبه و مقدمهاى دارد كه نشان مىدهد شخصى شيعى آن را نوشته است ؛ زيرا در خطبه كتاب صلواتى كه بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و اهل بيت او مىفرستد ، نام امام مهدى عليه السلام را مىبرد و مىگويد : « اما بعد فهذا تفسير آيات القرآن مروى عن الائمه عليهم السلام » . « 1 »
تفسير موجود ، به روايت ابو الخير مقداد بن على حجازى مدنى از ابى القاسم عبد الرحمن بن محمد بن عبد الرحمان العلوى الحسنى و الحسينى از فرات است كه اين روايت در آغاز كتاب هم نقل شده .
اقسام روايات فرات بن ابراهيم
اقسام روايات فرات بن ابراهيم
در اين تفسير روايات به شكلهاى مختلفى وارد شده : گاهى راويان در سند ذكر شدهاند و فرات از مشايخ خود حديث را نقل مىكند و گاهى اشاره مىكند : « بالسند المتقدم » ؛ يعنى با سند روايت قبل . گاهى راويان سند ذكر نشده ، تنها نام آخرين آمده راوى و آنگاه از معصوم عليهم السلام نقل مىكند و گاهى نام يك راوى را مىآورد و گويد :
« معنعنا » در اينجا به برخى از نمونههاى فوق اشاره مىشود :
1 . حديث 18 :
فرات قال : حدثنى جعفر بن محمد الفزارى ، قال : حدثنى محمد بن الحسين ( يعنى الصّائغ ) عن موسى بن القاسم عن عثمان بن عيسى عن سماعة عن ابى عبد اللّه عليه السلام في قوله تعالى . . . وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ . . . « 2 » قال : اوفوا بولاية على بن ابى طالب عليه السلام . . . اوف لكم بالجنّة . « 3 »
در اين روايت سند كاملا ذكر شده است .
2 . و بالسند المتقدم ( فى ح 11 عن ابن عباس ) اين حديث شمارهء 20 مىباشد . كه در
( 1 ) . مقدمه تفسير فرات كوفى ، ص 30 ( 2 ) . بقره ، 40 ( 3 ) . تفسير فرات كوفى ، ص 58