آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

مدرسه مدينه

عكرمه روايت شده كه مغلوله به معناى بخيل است . « 1 »

در معناى . . . أَصْحابَ الرَّسِّ . . . « 2 » از عكرمه روايت شده است « رس » « هو بئر رسّوا فيها نبيهم اى القوة فيها » « 3 »

2 . بيان مصاديق : در ذيل آيه شريفه . . . إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً . . . « 4 » از عكرمه روايت شده « البيت و ما حوله بكّه و ماوراء ذلك مكّه » همچنين در آيه شريفه . . . وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ قالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ « 5 » از عكرمه روايت شده كه منظور از مسلمين اذان گويان است .

3 . بيان ناسخ و منسوخ : از عكرمه و برخى ديگر روايت شده است كه آيه شريفه وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها . . . « 6 » به آيه سيف قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ نسخ شده ؛ « 7 » ولى ناسخ و منسوخ بودن اين دو آيه در ميان مفسران مورد اختلاف است . « 8 »

4 . تفسير با شأن نزول : در ذيل آيه شريفه وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ . . . « 9 » از عكرمه و برخى ديگر روايت شده كه شأن نزول اين آيه مربوط به افرادى است كه در زمان جاهليت با زن پدر خود ازدواج مىكردند و آيه آنها را از اين كار نهى نموده . « 10 »

مدرسه مدينه

مدرسه مدينه

حضور امام على بن الحسين عليه السلام و امام باقر عليه السلام در مدينه كه بسيارى از تابعان در اين زمان مىزيسته‌اند ، باعث شد كه عدهء بسيارى از آنان - حتى تابعان از كوفه ، بصره و

( 1 ) . ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، ج 1 ، ص 358 ( 2 ) . فرقان ، 38 ( 3 ) . طبرسى ، مجمع البيان ، ج 4 ، ص 170 ( 4 ) . آل عمران ، 96 ( 5 ) . فصلت ، 33 ( 6 ) . انفال ، 61 ( 7 ) . تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 333 ( 8 ) . ر . ك : مجمع البيان ، ذيل آيه 61 انفال . ( 9 ) . نساء ، 22 ( 10 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 44