مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٨
1 - 4 ويتامين A .
مهم‌ترين اين مواد رنگى در گياهان مادهء معروف كاروتن « 1 » است و به اين جهت ماده كاروتن نام‌گذارى شده كه اولين بار آن را از هويج
( Carrot )
جدا كردند .
بطور كلى سه نوع كاروتن وجود دارد به نام آلفا - كاروتن « 2 » و بتا - كاروتن « 3 » و گاما - كاروتن « 4 » كه يكى از آنها به دو مولكول و دو تاى ديگر هركدام به يك مولكول ويتامين
A
تبديل مىشوند .
( بتا كاروتن به دو مولكول و دو تاى ديگر هريك به يك مولكول ويتامين
A
تبديل مىشوند . )
مادهء رنگى ذرت بنام كريپتوگزانتين « 5 » نيز ممكن است در بدن به ويتامين
A
تبديل شود تبديل كاروتن به ويتامين
A
در مخاط روده‌اى انجام مىشود .
چون با شرح فوق مادهء كاروتن مىتواند به ويتامين
A
تبديل شود ، آن را پروويتامين
A
« 6 » نيز مىنامند . تجربه نشان داده است كه معمولا اثر كاروتن كمتر از ويتامين
A
منشأ حيوانى است و علت اصلى آن اين است كه قابليت تبديل كاروتن به ويتامين
A
در بدن افراد مختلف متفاوت است . مثال خوبى در اين مورد ، متفاوت بودن رنگ زرد شير در گاوهاى مختلف و بز و ميش است كه همه در يك مرتع چرا كرده‌اند .
رنگ شير نوعى گاو از نژاد جرسى زردتر از رنگ شير گاو نژاد هولشتاين است و رنگ شير بز و ميش تقريبا سفيد است .
رنگ زرد شير و خامه در اثر وجود كاروتن در شير است و چون ويتامين
A
تقريبا بىرنگ است ، بنابراين معلوم مىشود دام‌هايى كه بدن آنها قابليت زيادى براى تبديل كاروتن علوفه به ويتامين
A
دارد شيرشان سفيد يا زرد خيلى روشن است ، ولى حيواناتى
( 1 ) . Carotene . ( 2 ) . Alpha - carotene . ( 3 ) . Beta - Carotene . ( 4 ) . Gamma - Carotene . ( 5 ) . Cryptoxanthine . ( 6 ) . Provitamin A .