مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨

3 - هيدرات‌هاى كربن

شده است ميوه‌جات و عسل و برخى از سبزيجات تازه غنىترين منبع مونو ساكاريدهاى خوردنى غذايى مىباشند . و بين ساير انواع هيدرات‌هاى كربن معدودى اهميت تغذيه‌اى دارند .

پنتوزها « 1 » يا قندهاى پنج‌تايى به فرمول خام

( C 5 H 10 O 5 )

كه قندهاى ساده‌اى هستند بطور كلى به شكل آزاد وجود ندارند و به‌هرحال از نظر ساختمانى معمولا قابل جذب نمىباشند . مانيتول « 2 » كه قند الكل است و از احياء قند مانوز بدست مىآيد در تعدادى از ميوه‌ها و سبزىها و انواعى از درختان و درختچه‌ها ( نظير درختچه زبان گنجشك گل ) وجود دارد . اين قند به صورتى كه از گياه يا درخت گرفته مىشود منّ ناميده مىشود و برخى گياهان كه داراى اين ماده هستند نظير ترنجبين يا انواع گزها ( گز علفى - گز خوانسار و غيره ) مصرف داروئى دارد ولى به صورت مانيتول خالص بطور كامل قابل جذب بدن نيست منّ

( manna )

كه در قرآن مجيد نيز به صورت منّ آمده است ( الْمَنَّ وَ السَّلْوى ) * * ماده شيرينى است كه قوم مهاجر بنى اسرائيل در حين مهاجرت از مصر در صحراى سينا مورد استفاده قرار داده و از قحطى نجات داده شدند . نام علمى و شرح و خواص گياهان كه داراى منّ هستند در مجلدات معارف گياهى آمده است .

براى جذب هيدرات‌هاى كربن با ساختمان پيچيده‌اى كه داراى چندين مونو ساكاريد هستند ابتدا لازم است كه به ترتيبى شكسته شده و تبديل به مونو ساكاريد شوند تا بدن بتواند جذب و هضم كند . اين شكسته شدن كه بطور هيدروليز انجام مىشود يكى از مراحل هضم مواد قندى پلى ساكاريد است در اين مرحله به هريك از حلقه‌هاى زنجير پلى ساكاريدها يك مولكول آب اضافه مىشود و پس از آن اتم هيدروژن مولكول

( 1 ) . Pentoses . ( 2 ) . Mannitol قند الكل است به فرمول C 6 H 8 ( OH ) 6 كه از احياء قند مانوز ( Mannose ) بدست مىآيد و كمى شيرين است و شكل D آن جزء اصلى ماناى شيرخشت‌ها بخصوص شيرخشتى كه از زبان گنجشك گل مىگيرند . معمولا همراه قند سوربيتول ( Sorbitol ) ساخته مىشود و محلول آبى آن به شكل hexanitrate در تزريق داخل رگ براى تشخيص كار كليه در پزشكى كاربرد دارد .