شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — الصفحة ١٨

فهرست تفصيلى

انواع امراض معدى ؛ مانند هيضه ، زلق المعده ، نفخه و . . . بروز مىكند .

فصل سوّم : معرفى انواع ديگر امراض مترتب بر امتلاى معده زلق الامعاء ، زحير ، قولنج‌هاى ريحى و ثفلى ، ايلاوس ، بواسير ، كرم روده ، درد كمر و پشت ، عرق النسا ، نقرس ، ورم خصيتين ، امراض جلديّه - ماند حصبه ، آبله ، دماميل و . . .

- ، سوء القنيه ، استسقاء لحمى ، اختلاط عقل ، ماليخوليا ، زكام ، سرسام ، سكته ، رعاف ، انواع تب‌هاى يوميه و خلطيه و . . .

باب دوم : امتلاى دماغيهء حاصل از امتلاى معده ، سبب فرعى بسيارى از امراض امتلائيه است

بخش سوّم : علائم امراض امتلائيه مقدمه : علامات امزجهء جبلّيّه از ملمس ، ميزان گوشت و شحم و سمين ، گونهء موها ، رنگ بدن ، هيأت اعضاء ، ميزان انفعال اعضاء ، ميزان خواب ، گونهء افعال ، نحوهء دفع فضولات و امور نفسانيه .

نكته : اين دلايل ، اغلبى هستند و با انضمام و ملاحظهء همگى قابل استنتاج هستند .

فصل اول : علائم امتلاى معده و امعاء مانند قى ، تلخى يا ترشى دهان ، زلق المعده ، نفخ ، اسهال ، دل‌پيچه و . . .

فصل دوم : علائم امتلاى دماغ مانند آبريزش‌هاى بينى ، چشم و حنك ، گوش و بيخ گلو و درد و دوران سر ، در صورت نبودن امتلا در چشم و گوش .

فصل سوم : علائم امتلاى چشم همان علائم امتلاى سر ، به همراه رمص زياد و آبريزش چشم و چسبيدن پلك‌ها كه از نوع رنگ چشم مىتوان مادهء موجبهء امتلا را تشخيص داد .

فصل چهارم : علائم امراض امتلائيهء نزله‌اى علائم نزله و توجه ماده به گوش و تفاوت « توجه » و « انصباب » - ريزش ماده - و علائم ريزش ماده .

علائم توجه ماده به ريه و اعضاى تنفس .

علائم توجه ماده به نخاع و اعصاب .

علائم توجه ماده به معده ، رودها ، عروق ماساريقا و محدّب و مقعّر كبد و ايجاد سدّه در عروق ماساريقا و كبد .

علائم توجه ماده به مجارى كليه و ايجاد سدّه در آنها .

علائم توجه ماده به طحال و ايجاد سده در مجارى طحاليّه .

نكته : علل ديگر سدّه‌هاى مذكوره در كبد ، كليه و طحال و ماساريقا .