ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩

ع

عرصه : ميدان

عزت : سرافرازى ، مناعت و شرافت

عصفور : گنجشك

عطيه : بخشش ، چيزى كه به كسى عطا كنند

عظم : استخوان

عقاب : ملامت كردن و خشم گرفتن ، عذاب نمودن و شكنجه كردن

عقل : كلمه عقل در دو مورد مشخص در فلسفه به كار برده شده است . يكى به معناى جوهر مستقل بالذات و بالفعل كه اساس و پايهء جهان و ماوراء طبيعت و عالم روحانيت است و همان است كه در تعريف آن گويند هر جوهر مستقلى ذاتا و فعلا عقل است و چنين موجودى كه ذاتا و فعلا مستقل باشد همان عقل به معنى صادر اول و دوم و . . .

است . معنى ديگر آن همان نفس است كه در مراتب مختلفه به نامهايى مانند عقل بالقوه ، بالملكه ، بالفعل و بالمستفاد خوانده مىشود .

علت : بيمارى و وجه و سبب چيزى

علم نظر : علمى كه به تفكر و استدلال وابسته باشد

علو : بلندى

عمده : مهم و برجسته

عنا : رنج و مشقت

عنان : لگام

عنوان : ديباچه و سرنامه و اول هر چيز

عود : نام چوبى است خاص كه رنگش سياه باشد . چون در آتش سوزند بويهاى خوش دهد .

عون : يارى و مددكارى

عيش : خوش زندگانى كردن

عين : ذات هر شىء و شخص و نفس و حقيقت هر چيز

عين الحيات : چشمه آب زندگى