ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧

تعليقات فارسى

تعليقات فارسى

1 / ديباچه : نامه گشودن مىتواند آغاز هر كارى را تداعى كند : كتاب را با ستايش خداوند باز مىكنم يا سرودن اشعار را با ثناى خدا آغاز مىنمايم . خداوندى را كه صاحب حمد است و خود عطاكننده حمد به حمدكننده است مىستايم . ( نگاه كنيد : تاريخ بيهقى ، شرح دكتر خطيب رهبر ، ص 48 ذيل ولى النعم )

2 / ديباچه : عالى سرير استعاره از آسمان و نه قبه اشاره به نه فلك است كه به ترتيب عبارتند از :

ماه ، تير ، ناهيد ، شمس ، بهرام ، مشترى ، كيوان ، چرخ ثابتات و فلك الافلاك ، مصراع دوم تلميح به آيه شريفه : « عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ » ( الحشر : 22 ) و « أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ » ( لقمان : 30 ) و « عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ » ( الرعد : 9 )

3 / ديباچه : مصراع اول تلميح به آيه شريفه : « وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ » ( الانعام : 97 ) و « النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ » ( النحل : 12 ) مصراع دوم تلميح به آيه شريفه : « قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ » ( فصلت : 21 )

4 / ديباچه : اوراق چرخ : استعاره از نه آسمان

در مصراع اول كل آسمان به منظومه‌اى تشبيه شده كه خداوند آن را ابداع نموده است :

« بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » ( البقره : 117 )

در مصراع دوم آسمان به عمارتى نه طبقه تشبيه شده كه خورشيد شمسه يا قرص زراندود آنست و خداوند اين شمسه را بر فراز آسمان نگاشته است . لوحه‌كش در لغت معادل نقاش و نقش نگارنده بر لوح است . اما اينجا به نقش بستن تصاوير تمام موجودات از ازل تا به ابد بر لوح محفوظ نيز اشاره دارد . شمسه نيز مىتواند همان لوح محفوظ باشد كه در آسمان نهم و بر فراز نه فلك جاى دارد .

5 / ديباچه : مصراع اول تلميح به آيه شريفه : « وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . » ( البقره :