حفظ الصحة ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٧

لغت‌نامه

قبيده : نام حلوائى است ؛ قبيطه معرب آن است .

قدح : كاسه كه دو كس را سير گرداند يا عام است .

قدغن : مانع شدن از كارى

قدم : پا

قديد : گوشت نمك‌سود خشك كرده

قذارت : پليد گرديدن

قران : مقارنه ؛ پيوستن دو ستاره به برجى ؛ و آنكه گويند فلان صاحب‌قران است يعنى آنكه هنگام ولادت او زحل و مشترى را قران بوده باشد .

قرع : پاتيلهء مدور مانند كدو كه براى تقطير به كار مىرود .

قرنفل : ميخك

قروح : جمع قرح و قرحه به معنى زخم

قريص : گوشت كه با سركه و سبزيجات و ديگ‌افزارها پخته باشند .

قسى القلب : سنگدل ، سخت‌دل

قصبه ريه : ناى ،

Trachea

قعر : ته ، بن

قلاع : بثوراتى در دهان و زبان

قلب الاسد : يكى از كواكب صورت اسد

است و آن از قدر اول است نام ديگر آن

زبره است .

قلّت : مقابل كثرت ، كمى

قلع : از بيخ بركندن

قلق : بىآرام شدن و جنبيدن ، اضطراب

قماط : قنداق

قمل : شپش

قنات : كاريز

قوچ : گوسفند نر سه يا چهار سالهء اخته نشده كه غالبا شاخ دارد .

قياصره : جمع قيصر

قيصر : عنوان و لقب امپراتوران روم شرقى

ك كاريز : آبى باشد كه در زير زمين به جائى بيرون برند و به تازى قنات خوانند .

كاسر رياح : بادشكن

كافّه : همه

كبار : بزرگ ، كبير

كبريتى : منسوب به كبريت و گوگرد

كبش : گوسفند نر

كحل : سرمه كشيدن چشم را ، كحل گذاردن در چشم

كرب : غم و اندوه

كرباس : پارچهء پنبه‌اى خشن

كرن : رودخانه‌اى است ميان فارس و عراق منشعب از زاينده‌رود اصفهان كه به شوشتر مىآيد و از آنجا به درياى عمان مىريزد .

كسروى : منسوب به كسرى يعنى خسروى

كش‌ران : كشالهء ران