حفظ الصحة ناصرى ( فارسى )

• المؤلف: محمد كاظم گيلانى
• الوفاة: 1325
• القسم: الطب
• الناشر: المعى - تهران

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• طرح چند مركزى احياى ميراث مكتوب طب سنتى ايران
• ستاد كشورى طب سنتى ، مكمل و گياهان دارويى
• فهرست مطالب
• كلام استاد
• [ كلام دوست ]
• آثار ديگر ملك الاطبّاء :
• ساختار كتاب حفظ الصحّه ناصرى :
• شيوهء نثر كتاب :
• شخصيّت فكرى و اجتماعى ملك الاطبّاء :
• در انتقاد از تودهء مردم :
• در انتقاد از اطبّاى بىسواد :
• در نكوهش عطّارهاى سودجو :
• در انتقاد از شيوهء درمانى اطبّاى فرنگى :
• در گله از تباهى و وارونگى شيوهء دوادرمانى در طبّ ايرانى :
• ديدگاه ملك الاطبّاء دربارهء گياهان دارويى جديد :
• پايان گفتار ، با پندى از روزگار . . .
• منابع :
• مقدمه مصحّح
• شيوه تصحيح حفظ الصحه ناصرى
• نسخه الف
• نسخه ب
• تشكر و قدردانى
• [ مقدمه نسخه چاپ سنگى ]
• [ پيشگفتار مؤلف ]
• مقدمه مشتمل بر سه فصل
• فصل اول از مقدمه
• فصل دوم در شرايط حفظ صحت و تكليف طبيب در آن
• فصل سوم در تكليف طبيب در امر حفظ صحت
• مقاله اول در تدبير سته ضروريه و آنچه به آنها متعلق است
• فصل اول در تدبير هواى محيط به ابدان است . . .
• اما تغييرات غير طبيعيه هوا بر دو قسم است :
• اما طبائع مساكن : از بابت هوا ، حرارت و برودت و رطوبت و يبوست مختصرا چهار قسم است :
• اول مساكن حاره :
• دوم مساكن بارده :
• سوم مساكن رطبه :
• چهارم مساكن يابسه :
• اما اختيار مسكن :
• اما تغييرات مضادهء مجراى طبيعت :
• فصل دوم : از ستهء ضروريه در ضرورت تدبير مأكول و مشروب است
• فائده اول : در ضروريات تدبير « 1 » اكل
• [ نكات لازم در غذا خوردن ]
• صورت جدول اغذيه مفرده كه منحصر است در هيجده قسم « 1 »
• [ ظرف غذا ]
• فائده دوم « 1 » در بيان ضرورت آب نيك و بد و اصلاح و تدبير خوردن آن
• بدان كه اصلاح آبها به چند وجه است :
• ظرف آب
• وقت آشاميدن آب
• [ تدبير شراب ]
• اما منفعت جسمانى :
• اما منفعت نفسانى :
• اما ضرر روحانى شراب :
• [ شرايط شرب شراب ]
• فصل سوم در بيان ضرورت و تدبير حركت و . . .
• [ اقسام رياضت ]
• [ مالش ]
• [ اقسام مالش ]
• فصل چهارم در تدبير حركت و سكون نفسانى . . .
• فصل پنجم از ستهء ضروريه در تدبير خواب و بيدارى است
• فصل ششم از ستهء ضروريه در تدبير استفراغ و احتباس است
• فصل هفتم در بيان حمام
• [ شرايط حمام كردن ]
• [ آنچه بعد از بيرون آمدن از حمام بايد احتراز نمود ]
• اما اشخاصى كه حمام بر آنها مضر است :
• [ غسل به آب سرد ]
• و بدان كه در ماليدن پا به حجر يعنى سنگ پا چند فائده است :
• فصل هشتم در منافع و مضار و اوقات و اشكال جماع
• [ بهترين اوقات جماع ]
• [ بدترين اشكال جماع ]
• [ افرادى كه اجتناب از جماع با آنها واجب است ]
• مقاله دوم تدبير ابدان به مقتضاى هر سن
• باب اول از « 1 » مقاله دوم در تدبير اطفال
• اما تفصيل شرايط تدابير مولود اين است :
• باب دوم در بيان تدبير جوانان
• باب سوم از مقاله دوم در تدبير كهول و مشايخ
• مقاله سوم در تدبير ابدان خارجه از اعتدال به حسب مزاج به نحو اختصار
• باب اول در تدبير شخصى كه مزاج او گرم باشد
• باب دوم در تدبير كسى كه مزاج او سرد باشد
• باب سوم در تدبير جمعى كه مزاج ايشان رطب باشد
• باب چهارم در تدبير كسى كه مزاج او خشك باشد
• باب پنجم در تدبير كسى كه بسيار فربه باشد
• باب ششم در تدبير جمعى كه بسيار لاغر باشند
• مقاله چهارم در تدبير مسافرين برّ و بحر و . . .
• باب اول در تدبير مسافر مشتمل بر دو فصل
• فصل اول در تدابير مسافر برّ
• [ تدبير غذا در سفر ]
• [ تدبير آشاميدن آب در سفر ]
• [ تدبير رفع تشنگى ]
• [ تدبير گرما در سفر ]
• [ تدبير احتراز از باد سموم ]
• [ تدبير سردى هوا و برف و باران ]
• فصل دوم در بيان تدبير سفر دريا
• باب دوم در حفظ صحت هر عضوى از اعضاء
• فصل اول در حفظ صحت دماغ
• فصل دوم در حفظ چشم
• فصل سوم در حفظ صحت گوش
• فصل چهارم در حفظ صحت دندان
• فصل پنجم در حفظ صحت دل
• فصل ششم در حفظ صحت معده
• فصل هفتم در حفظ صحت جگر
• فصل هشتم در تدبير حفظ صحت دست و پا
• خاتمه در بيان انواع غذاها از حبوب و گوشت‌ها و . . .
• فائده اول در بيان اشرف حبوبات و آنچه از او به عمل مىآيد به نحو اختصار
• فائده دوم در بيان گوشت‌ها
• در بيان گوشتهاى حيوان هوايى
• در بيان گوشت ماهى :
• فائده سوم « 1 » در بيان بيض كه تخم‌مرغ باشد
• فائده چهارم در بيان شير و آنچه از او به عمل مىآورند
• اما منافع شير مشروط است به سه شرط :
• فايده پنجم در فواكه و خواص آنها
• [ ميوه‌هاى زمستانى ]
• [ ميوه‌هاى خشك ]
• فائده ششم در بيان بقول كه سبزيها باشد
• فائده هفتم در بيان توابل و ابازير و مرّى و رواصير و بوارد و مخلّلات
• فايده هشتم در بيان خواص عسل و شكر و گزنگبين و . . .
• فائده نهم در بيان طبيخ‌ها
• فائده [ دهم ] در بيان فوائد چندى كه عمده است به جهت حافظين صحت و . . .
• اما امتحان مفردات اعضاء از اين قرار است :
• [ حكايت حكيم ديوجانس ] « 1 »
• لغت‌نامه