حفظ الصحة ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٩

لغت‌نامه

بساتين : جمع بستان به معنى باغ

بسطام : شهرى در يك فرسخى شاهرود و مولد عارف مشهور بايزيد مىباشد .

بعيد العهد بودن : ديرزمانى دور بودن

بغضاء : عداوت سخت

بقاع : جمع بقعه ، خانه‌ها ، سراها

بقولات : جمع بقول ، تره‌بار

بكسمات : نوعى از نان‌روغنى باشد كه روى آن را مربع مربع بريده بپزند .

بلاغم : جمع بلغم

بلديّت : بلد بودن ، اطلاع

بليغ : كامل ، تمام

بوارد : ترشى و حموضت و تيزى

بورقى : منسوب به به ورق و بوره

بهيمى : منسوب به بهيمه ، حيوانى

بيضه : تخم پرندگان عموما و تخم‌مرغ خانگى خصوصا

بىعديل : بىنظير

پ پالوده : نام حلوائى كه از عسل و بادام و نشاسته درست كنند ؛ امروزه پالوده رشته‌هاى باريكى را گويند كه از نشاستهء پخته درست مىكنند .

پشت مازه : گوشت دو جانب ستون فقرات ، راسته

پياله : كاسهء خرد كه در آن شراب خورند و آن از شيشه و بلور بوده است ، جام

ت تبلّد : كندى ذهن

تتبع : تفحص و جستجو

تثاؤب : دهان‌دره ، خميازه

تجاويف : جمع تجويف ، كاواكها ، جوفها

تجبّن : پنير شدن و يا مانند پنير منجمد شدن

تجفيف : خشك كردن

تحارب : با يكديگر جنگ كردن

تحاور : با يكديگر سخن گفتن

تحديد : حد چيزى پديد كردن

تحيّر : سرگشته شدن ، در حيرت افتادن

تخلخل : ضد تكاثف ، ازدياد حجم بدون آنكه به جوهر آن چيزى افزوده شود .

تدهين : روغن‌مالى ، روغن ماليدن

تذييل : آنچه پس از اتمام كتابى در تكميل يا توضيح آن بنويسند .

ترطيب : تر كردن

ترويح : باد زدن ، راحت دادن

ترويق : پالودن و روشن و صاف كردن شراب و جز آن

تزايد : افزون شدن ، مرحله‌اى از بيمارى كه علائم لحظه‌به‌لحظه شديدتر مىشود .

تسافد : جماع كردن بهائم