حفظ الصحة ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥
باب ششم در تدبير جمعى كه بسيار لاغر باشند
باب ششم در تدبير جمعى كه بسيار لاغر باشند
باب ششم در تدبير جمعى كه بسيار لاغر باشند
بدان كه كسانى كه هزال و لاغرى دارند هميشه در معرض آفات كليهاند و مستعد حدوث امراض رديهء عسر العلاج بلكه ممتنع العلاج از قبيل سل و دق و ذات الجنب و ذات الريه و تواتر نزلات و سرفه ؛ زيرا به واسطهء نبودن گوشت كه وقايهء عظيم است در بدن به زودى از كيفيات اربعه كه حرارت و برودت و رطوبت و يبوست باشد متأذى مىشوند و از طول توقف در حمام متأثر مىگردند . به هيچ وجه طاقت صدمات ندارند و اكثر اوقات لاغران ، تندخلق و با غضب مىباشند و فى الحقيقه تسمين ابدان مهزولين اهم از لاغر كردن فربه است زيرا كه حيات و زندگى به رطوبت است و بدن لاغر غير از استخوان و پوست و قليل لحمى چيزى ندارد .
در اين صورت بايد تدابير نمايند كه باعث سمن و فربهى به حد اعتدال شود و او آن است كه سكون و راحت و آسايش زياده نمايند و از حركت و رياضت و هم و غم و جماع اجتناب و احتراز نمايند و از اغذيه آنچه ترطيب نمايد مثل گوشت گوساله و بزغاله و كلهپاچه و هريسها و ماهى تازه و حريره « 1 » از آرد « 2 » برنج يا نشاسته و شير و روغن كنجد طبخ داده ، ميل نمايند و بايد هر روز بعد از انقضاى دو ساعت از خوردن غذا به حمام مرطب روند و قبل از رفتن در آب ، او « 3 » را به ملايمت بمالند تا آنكه جلد آنها اندك سرخ شود بعد بمالند در بدن زفت را ، پس از ماليدن زفت باز آنها را دلك نمايند ، بعد از آن بدن را بشورند و در وقت بيرون آمدن تدهين نمايند تمامت بدن را به مثل روغن بنفشه بادام يا « 4 » روغن تخم كدو و بعد از خروج از حمام پياله شير نيز
( 1 ) . الف : خربزه ( 2 ) . ب : - آرد ( 3 ) . ب : آنها ( 4 ) . ب : با