حفظ الصحة ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣
باب پنجم در تدبير كسى كه بسيار فربه باشد
باب پنجم در تدبير كسى كه بسيار فربه باشد
باب پنجم در تدبير كسى كه بسيار فربه باشد
بدان كه سمن و فربهى مفرط داخل يكى از امراض است و صاحب اين بنيه دائما در خطر است به سبب استعداد او جهت امراض امتلائيّه مثل سكته و فالج و ضيق نفس .
هرگاه سمن لحمى باشد مستعد « 1 » امراض دمويّهاند از قبيل خناق و نفث الدم و سكته و دماميل و خراج و غانغاريا و شقاقلوس « 2 » و امثال اينها ، علاوه مانع از تصرف در اعمال و عايق از ترويح مىباشد و در زنان مانع از حمل است .
صاحب اين بنيه بايد اهتمام نمايد در معالجه خود كه تا بنيهء خود را مايل به اعتدال سازد تا از استعداد اين امراض فارغ گردد و او « 3 » آن است كه اكثر اوقات پيش از غذا تعب و حركت در آفتاب نمايند و متواترا « 4 » به حمام بروند در حالتى كه معده خالى باشد و اگر در حمام آب يكى از معادن محلّله باشد و به آن غسل كند بهتر است و بمالند در حمام بدن خود « 5 » را به روغنهاى محلّله مثل روغن قسط يا روغن شبت و امثال اينها و از اغذيه غذايى بدهند كه غذائيت « 6 » او كم باشد و مقدار او بسيار مثل نان خشكار و نان جو و مداومت بر خوردن غذاهاى گرم و خشك و شور و ترش نمايند و خواب را كم نمايند و استفراغ نمايند اخلاط بلغميّه را به خوردن اطريفل صغير و دواء المسك و ترياق و شرب سركه با آبكامه « 7 » در ناشتا به جهت هزال مجرب است و نگاه داشتن روزه كه امساك باشد و اصابهء هم و غم و فكر مفيد است .
( 1 ) . ب : مستحق ( 2 ) . الف : - و دماميل و خراج و غانغاريا و شقاقلوس ( 3 ) . ب : اولى ( 4 ) . ب : متواتر ( 5 ) . ب : - خود ( 6 ) . ب : غذاى ( 7 ) . ب : شربت سركه يا آبكامه