سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٥

الف . تسميه برحسب ارتباط با اشياء

بدين نام است ؛

كليسا : اوچ كليسا .

برحسب سطوح :

صحرا ؛

بيابان ؛

كوير و شوره‌زار : كوير قم ؛

دشت : مردشت « 7 » نزديك تخت‌جمشيد ، دشتستان ؛

چمن : چمن اوجان ، چمن سلطانيه ؛

سراب ؛

مزرعه ؛

جلگه ؛

نيزار ؛

لجن ؛

مرز ؛

بوم ؛

ساحل ؛

خيابان ؛

برحسب گياهان :

سرو : سروستان ؛

كنار : بسيارى از مواضع در جنوب ايران ؛

كهور : كهورستان ؛

گردو : ده گردو ؛

بيد : ده‌بيد ؛

باغ : باغ شاه ؛

باغستان : تلخيص شده آن بستان ؛

بيشه : پيشاور ؛

جنگل : جنگل مازندران ؛

نى : نيشابور .

برحسب گرما و سرما :

گرمسير ( به تركى : قشلاق ) ؛

سرحد « 8 » ، سردسير ( به تركى : ييلاق ) ؛

گرم : گرمرود ، آب گرم ؛

سرد : سردرود ؛

تب : تبريز ، تفليس ، تبريه ( - تفليس

Teplice

) .

برحسب رنگ :

سفيد ، آق ( به تركى ) : سفيد كوه ، سفيدرود ، سفيد قلعه ، آق‌قلعه ؛

سياه ، قره ( به تركى ) : سياه دره ، قره دنگيز ؛

سرخ ، قزل ( به تركى ) : سرخ حصار ، قزل اوزن ؛

زرد : رود زرد ؛

كبود : كبود قلعه ؛

فيروز : فيروزآباد ، فيروزكوه .

برحسب طعم :

شور : شورآب ؛

شوره ؛

شيرين : قصر شيرين ؛

شكر : شكرآباد ؛

تلخ : صفت بسيارى از رودهاست .

برحسب اعداد :

دو : دوآب ؛

سه : سه‌كوهه در سيستان ؛

چهار : چهارلنگ ، دهنه چهاررود ؛

پنج : پنجاب ؛

هفت : هفت لنگ ؛

هشت : هشت‌رود ؛

چهل ( قيد عمومى كثرت ) : چهل‌منار ، چهل‌ستون ؛

هزار ( و همچنين به معنى بىشمار ) :

هزار جريب ، هزاردره .

برحسب حيوانات :

شير : شيرگاه در مازندران ؛

پلنگ ، قافلان ( به تركى ) : پلنگ - گاه ( در تركستان ) قافلانكوه ؛

اسب : هزار اسب نزديك خيوه ؛

غور ( - خر وحشى ) : غوريان نزديك

( 7 ) . به جاى مرودشت ، در اصل به همين صورت آمده است . - م . ( 8 ) . چون سرحد به معنى ييلاق نيز هست مؤلف به چنين فكرى افتاده است . - م .