سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٨

الف . اقتصاد شبانى

دامدارى و كشاورزى 4

چادرنشينى و علت آن . آداب و رسوم و سجاياى چادرنشينان . گوسفند . بز . گاو . شتر .

الاغ و قاطر . چادرنشينان . عوارض . اسب ( نژاد . مؤسسات پرورش . جنس . رنگ . قيمت .

تربيت اسب . تعليف . اصطبل . زين و برگ . نعلبندى . تيمار . بيماريها و واگيرها ) .

كشاورزى . آبيارى مصنوعى . روستا . وضع مالكيت . ماليات ارضى . روشهاى كشاورزى .

ملخ و ساس . دامدارى . غلات . سبزيها . انگور و ميوه . پرورش نوغان . ميوه‌هاى روغن - دار . گياهان رنگ‌دار . پنبه . گل سرخ ، نيشكر . جنگلها .

الف . اقتصاد شبانى

بيش از يك سوم سكنهء ايران در حال حاضر از چادرنشينان تشكيل مىشود . بعضى از اسباب و علل باعث شده است تا در اين سرزمين كه روزگارى موقف مردمى مستقر و كشاورز بوده ، چادرنشينان پراكنده شوند .

تعاليم زردشت كه تا ظهور اسلام در اين سرزمين استقرار داشت ، به نحوى خردمندانه كشاورزى را بر ساير طرق ممكن اقتصادى برترى مىداد .

با خشكى و كم‌آبى اقليم ايران آبيارى مصنوعى اولين شرط براى روياندن گياهان به حساب مىآيد . هم بايد آب را از دل خاك بيرون كشيد و با حفر كاريزها و نهرها به مزارع رساند ، و هم بايد درختان را حفظ و مواظبت كرد تا رطوبت را از هوا به خود بكشند و با پراكندن سايه از خشكى زمين جلوگيرى كنند . زردشت از اين جهت مراقبت از آب پاكيزهء جارى ، و مقدس شمردن درخت را از جملهء وظايف دينى قرار داد . سومين عامل براى رسيدن ميوه ، گرماى جان‌بخش است كه آن را هم در مظاهر خورشيد و آتش گرامى مىدارد . اينكه آتش را در دين زردشت همچون خدا مىپرستند عقيده‌اى است باطل ؛ حتى مىتوان گفت كه امروزه متدينين به دين زردشت كه گبر و پارسى ناميده مىشوند با قاطعيت به اينكه آنان را « آتش‌پرست » بدانند و بنامند ، معترضند . تقويم آنها درست با مقام و وضع سيارات مطابقت داشت و سال آنها با بيست و يكم مارس « 1 » آغاز مىشد و هر روز به نام ايزدى بود كه قواعد و ترتيبات بذرپاشى ، غرس اشجار ، خرمن و ساير كارهاى كشاورزى به او

( 1 ) . برابر با اول فروردين . - م .