مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٢
دنبالهء باقى مانده در تقسيم مراتب كلى كه در اين مرتبهء دوم از هم امتياز دارند
تمايل به مقام وسط و يا وجوب مىباشند ، و حقايق مؤمنان و اوليا داخل در دايرهء هدايت‌اند و به حسب اين ميل استعدادهايشان در قبول نور هدايت تفاوت پيدا مىكند ، پس همهء اين حقايق الهى و كونى شئون ذاتى و از اعتبارات واحديت مىباشند .
64 / 4 و نيز بدان كه اين مرتبهء « عمائى » مرتبه‌اى است كه در آن حق تعالى به صفات خلق ظاهر شده و از مرتبهء اختصاصى خود كه مقام وجوب است فرود مىآيد ، و در اين مرتبه است كه هرچه به خلق - از خنده و خوشحالى و تعجّب و دودلى و غير اينها - نسبت داده مىشود به حق تعالى نسبت مىيابد ، و در اين مرتبه است كه در آن خلق به صفات پروردگارش - در مقام رهايى از قيدهاى كثرت - ظاهر مىگردد ، مانند درمان كردن كور و پيس و زنده كردن مرده و اتصاف به صفات حقى و سبحانى « 1 » و غير اينها ، و اين تجلى دوم وجودى ظاهرى در اين مرتبهء « عمائى » سارى بوده و ظاهر به صورت تربيت ( پرورش ) و اصلاح مىباشد نسبت به حقايق اسمائى - به واسطهء آشكار كردن آثار آنها در موجودات - و نسبت به حقايق كونى و وجودى - به واسطهء آشكار كردن احكام آنها به اضافه كردن وجود عينى به آنها - و اين برزخ به اعتبار اجمالى آن عين حقيقت انسانى كمالى است كه عبارت است از ميزان حقيقت كمال و واقع اعتدالى كه از حيث اين اجمال ؛ حقايق هفتگانه اصلى و حقايق كاملان از انبيا و اوليا - غير پيغمبر ما - عليهم السلام در آن مندرج است ، چون پيغمبر ما صلى الله عليه و آله داراى تعيّن اول است كه اختصاص به اكمل بودن دارد .
دنبالهء باقى مانده در تقسيم مراتب كلى كه در اين مرتبهء دوم از هم امتياز دارند
دنبالهء باقى مانده در تقسيم مراتب كلى كه در اين مرتبهء دوم از هم امتياز دارند
65 / 4 حقايق معنوى يا اختصاص به حق دارند - مانند الوهيت و رحمت ذاتى - كه عبارت از وجود بخشنده و فيّاض و وجوب و قيوميت و غناى ذاتى است ، و يا اختصاص به كون و وجود دارند - مانند فقر و عدميت ذاتى و خوارى و امكان و كثرت حقيقى - و يا منسوب به حق است به
( 1 ) - مقصود انا الحق گفتن منصور و سبحانى ما اعظم شأنى گفتن ابو يزيد بسطامى است كه در مقام اتصاف به برخى از صفات ربانى بوده‌اند . م