مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨١
فصل سوم در اين كه شئى آن‌چه را كه به تمام وجه با خود مشابهت داشته باشد نتيجه نمىدهد
68 / 3 حكيم طوسى قدس سره گويد : محققان آنان هم عقيدهء ما هستند ، زيرا همگى قايل به استناد تمامى موجودات به اول ( تعالى ) هستند نه به وسايط ، و همگى قايل‌اند كه علم تام به علت مستلزم علم تام به تفاصيل معلول‌هاى آن علت است . و نيز روشن است كه درستى ازلى بودن تعلقات علم و ديگر صفات او بستگى به ظهور آن‌چه كه به حسب آن ( لحظهء ) مخصوص او ظاهر مىشود دارد .
69 / 3 حكيم طوسى قدس سره گويد : داناى به مكانها اگر مكانى نباشد ؛ داناى به اين امر است كه هر جا گيرى در چه جهتى از ديگرى قرار دارد و چگونه از آن به ديگرى اشاره مىشود و مسافت بين آن دو چه قدر است ؟ و هيچ نسبتى از اين نسبتها براى خود او حاصل نيست - چون غير مكانى است - همين‌طور داناى به زمانها - اگر خود زمانى نباشد - نسبت هر زمانى را مىداند كه با زمانى ديگر چه نسبتى دارد و چه مقدار زمان بين آن دو موجود است ، و هيچ نسبتى از آن دو به زمانى كه آن زمان در احاطهء داناى به زمان است حاصل نيست ؛ به اين معنى كه اين گذشته و ديگرى تا حال حاصل نشده ، بلكه تمام زمانىها همراه با نسبت و ترتيب آنها نزد او حاضر است . پايان سخن او .
70 / 3 اين مسائل با همهء اشتمالش بر علوم فراوان و اساس آن بر اين كه فيض جز از جانب حق متعال نيست از سخنان حضرت شيخ قدس سره در تفسير و مفصحه و يا هاديه برداشت شده است .
فصل سوم در اين كه شئى آن‌چه را كه به تمام وجه با خود مشابهت داشته باشد نتيجه نمىدهد
فصل سوم در اين كه شئى آن‌چه را كه به تمام وجه با خود مشابهت داشته باشد نتيجه نمىدهد
و گرنه وجود از هر جهت تكرر مىيافت و اين تحصيل حاصل بود و از حكيم اين كار محال است به واسطه خالى بودنش از فايده و نوعى بيهوده كارى بودن است و خداوند از اين برتر و والاتر است 71 / 3 تأييد و يارى اين سخن اين كه : اصل زمان كه همان اسم « الدهر » است حقيقتى نسبى است كه مانند ديگر نسبت‌هاى اسمائى معقول بوده و احكام آن ( اسم دهر ) در هر عالمى