برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٦
* حرف با
فصل اول در اصطلاحات طبى كه به ترتيب حروف تهجى آيد نسبت به حرف اول
فصل اول در اصطلاحات طبى كه به ترتيب حروف تهجى آيد نسبت به حرف اول
* حرف الف
* حرف الف
اجام : نىزار است ، بعضى ترجمه به غيشه نموده‌اند كه شامل بيشه و نيستان مىباشد [ آجام نيز گفته مىشود ، هر دو جمع اجمه هستند ] .
استنشاق : به بينى كشيدن ، مشروط [ بر اين ] كه رقيق باشد مانند آب .
اصل : اسفل و قاعده و بيخ و ريشه شيئ را گويند و نيز اطلاق بر راجح بالنّسبه به مرجوح و بر چيزى كه بنا مىشود بر او غير او و بر هرچه ناچار باشد شيئ بر او همچنان‌كه گويند اصل در حيوان غذاست و اصل در انسان كمال است .
اغصان : شاخها [ ى درخت ] .
اكتحال : سرمه كشيدن به چشم .
اكّال : خورنده عضو بود به تقريح « 1 » و تحليل زائد .
اكليل : به معنى تاج و ابر باريك و غير آن آمده و در ادويه چترى بودن شكوفه و بار نباتات مراد است .
انكباب : نگاه داشتن عضو است به بخار ادويه جوشيده هنگام پوشانيدن آن عضو كه بخار خارج نگشته از او تا عرق آرد و پس از سرد شدن آب عضو را بدان دثار « 2 » پوشند تا عرق بالطبيعه قطع گردد نه بواسطه نسيم خارج كه توارد اضداد شود و عود مرض با سوء حال برگردد .
* حرف با
* حرف با
باكوره : نخستين ميوه كه برسد كه پيش‌رس « 3 » نيز گويند .
بتر : تفرّق العرضى للشّريان و العصب كه قطع نيز نامند .
بزاق و بساق و بصاق : خيو بود كه از دهن بيرون افتد و ما دام كه در دهن بود ريق گويند و پاره‌اى از او را رضاب بر وزن غراب يا آنچه مكيده شود از او و لعاب غالب آب دهن طفل را گويند
( 1 ) . ايجاد زخم ( 2 ) . بالاپوش ، عبا ، چادر ، جامه كه روى ساير لباس‌ها پوشند . ( 3 ) . نوبر