برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى )
- المؤلف: ميرزا حسين همدانى ( اعتماد الاطبا )
- الوفاة: 1378
- القسم: الطب
- الناشر: مؤسسه نشر شهر - تهران
فهرس الكتاب
- فهرست مطالب
- آغاز سخن
- كلام استاد
- پىنوشتها
- [ تصاوير ]
- برهان رسا بازنويسى كتاب مقامع رشيق لمنكرى طب العتيق
- [ مقدمات ]
- اعتذار
- هذا كتاب مقامع رشيق لمنكرى طبّ العتيق « 3 »
- باعث بر تأليف
- مقدمه
- ردّ فهم كيفيت به غلط « 7 »
- آشكارا نمودن خلط
- بيان دواء و غذاء [ و ] ذو الخاصيه
- بيان درجات كيفيات
- فرق بين دواء و غذاء و ذو الخاصيه
- بيان تركيب هريك به ديگرى
- بيان انحصار اقسام غذاء و دواء ذو الخاصيه به هفت
- بيان انحصار عناصر در اربعه و القاب ماده
- بيان ذرّات و قول ذيمقراطيس
- بيان ماده و صورت
- بيان القاب صورت
- نكوهش از سخريّه « 4 »
- بيان آنكه قدما معدوم را موجود نمودند
- در بيان اينكه متأخّرين اصلاح مبدعات آنها [ متقدّمين ] نمودند
- انحصار طبابت در سه چيز است : تدبير و ادويه و عمل يد
- حقيقت طب احتياط است و تردّى « 1 »
- بيانى از حال نبض
- بيان منع تأليف حكمت
- بيان احتراق كتب
- دستور مناظره
- فرق بين روح طبى و روح شرعى
- بيان حال غذا
- القاب اغذيه
- امزجه متعدّده در دواء واحد
- طريق تحصيل تجربه
- فصل اول در اصطلاحات طبى كه به ترتيب حروف تهجى آيد نسبت به حرف اول
- * حرف الف
- * حرف با
- * [ حرف پ ]
- * حرف التا
- * [ حرف ثاء ]
- * [ حرف ج ]
- * حرف الحا
- * حرف الخاء
- * حرف دال
- * حرف ذال
- * حرف راء
- * [ حرف زاء ]
- * حرف سين
- * [ حرف شين ]
- * [ حرف صاد ]
- * [ حرف ضاد ]
- * [ حرف طاء ]
- * [ حرف ظاء ]
- * [ حرف عين ]
- * [ حرف غين ]
- * [ حرف ف ]
- * حرف قاف
- * حرف كاف
- * حرف لام
- * حرف ميم
- * حرف النون
- * [ حرف واو ]
- * [ حرف يا ]
- تقسيم حقيقى حمّيات
- بيان اخلاط اربعه :
- صحت موقوف به اعتدال اخلاط است :
- تقسيم حمّاى خلطى
- اوقات اربعه مرضيّه
- اختلاف علاج به اختلاف اوقات
- اسماء علامات
- بيان انذارات
- تفتيشات لازم است در معالجه
- اثر كيفيّات نفسانى در مرض
- وجوب مسرور داشتن مريض
- شرايط طبابت
- قدح منكرين كيفيّت
- متفقّ عليه بودن غذا و دوا در احداث حرارت و برودت
- ثبوت جهل براى منكر حرارت و برودت و خسران قائل نبودن [ به ] حرارت و برودت و مظفّريت قائل « 3 »
- خطر تكذيب حرارت و برودت
- تقسيم ديگرى براى حمّى
- ماهيّت تب نوبه
- اسماء نوائب منظّمه
- اسباب نوائب رديّه
- تحقيق در امر فصد
- مذمت غرضورزى در معالجه
- فصل دويّم در استعمال ادويه
- بيان مزاج مركب
- مركب ممكن التفريق
- مركب غير ممكن التّفريق
- وضع علامت براى كيفيات و به حرف نشان دادن
- بيان مطبوخات و طريق شرب دوا
- بيان اسنان
- فصل سيّم در نسخهجات
- دستور نخست در منضجات
- منضج محرقه
- منضجات حمّيات و غيره
- * 1 . منضج محرقه و مطبقه در اوائل
- * 2 . ايضا محرقه و مطبقه در هنگام دويم
- * 3 . هنگام اواخر دويم
- * 4 . منضج در حمّيات مركّبه از بلغم و صفرا
- * 5 . منضج جهت مطحولين
- * 6 . منضج جهت درد دل و نضج بلغمى
- * 7 . منضج جهت نضج سوداء
- * 8 . منضج قولنج بلغمى
- * 9 . منضج جهت نضج بلغم و ديدان « 2 »
- * 10 . منضج جهت هيضه « 3 »
- * 11 . منضج جهت مغص « 4 » و زحير « 5 »
- * 12 . منضج براى وبائى
- * 13 . منضج جهت درد سر و درد دل بلغمى
- مليّنات در حمّيات و غيره
- * 1 . مليّن در محرقه و مطبقه
- * 2 . مليّن در حمّيات مركّبه و نوائب
- * 3 . مليّن جهت بلاغم و صفرا بدون تب
- * 4 . مليّن در حمّيات اورام صدريّه
- * 5 . مليّن صفراء خالص در حارّ المزاج
- * 6 . مليّن براى رفع امتلاء با خشكى و تلخى دهان
- ملين در غير حمّى
- * 7 . مليّن براى ديدان طوال « 2 » و حبّ القرع « 3 »
- * 8 . مليّن جهت تفتيح طحال و يرقان سدّى
- دستور دويم در مطبوخات جهت احتقان
- اما كيفيت احتقان
- شكل محقنه :
- [ مقدار مايع ]
- موقع حقنه
- جلوگيرى از مخاطرات احتقان
- حقنه جهت امراض
- * حقنه جهت امراض حارّه حادّه
- حقن جهت غير محمومين
- * حقنه جهت زحير با التهاب
- * حقنه جهت مدّه « 1 » امعاء و نضج مواد مجاوره از مثانه و كليه و رحم
- * حقنه جهت سحج نزف الدّمى روده
- حقن قولنجى
- * حقنه جهت قولنج و درد دل
- * حقنه جهت تب امتلائى
- * حقنهء مسهل در قولنج سخت
- * حقنه جهت مغص
- حقن مليّنه
- * در غير حمّيات :
- * و در حمّيات :
- دستور سيّم در مسهلات
- علت ترجيح مسهلات
- فرق ما بين هيضه و ذرب و خلفه
- كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا
- زشتى مرض جزئى را خطير گفتن ؛ اقبح از او مجبور نمودن به اعلان [ در ] جرائد
- وصيّت بقراط
- مطبوخات مسهله
- * مسهل در محرقه و مطبقه بعد از قطع تب
- * مسهل ذات الجنب و ذات الرّيه و نزلهء حادّ قصبه الريه ( كه برنشيت گويند ) هنگام قطع تب
- * مسهل حميّات مركبّه
- * مسهل حمّاى ربع
- مسهل اقسام كرمها
- * مطبوخ جهت اسهال كرم به اقسامه
- * مسهل بلغم در قولنج و غيره
- وجوب تدارك استفراغات
- تقدمه الصّحهء « 5 » ربيع
- غلط فهميدن تقدمه الصحه
- دستور چهارم در مدرّات
- تعداد مدرّات
- اقسام جلّابات
- مطبوخات مدّره
- * شيرهء خنك بعد از فلوس در محرقه و مطبقه
- * شيره خنك بعد از فلوس در امراض صدريه
- * شيره خنك در نوائب مركبه
- قدمت پوست گنهگنه
- مطبوخ بزورى
- * مطبوخ به زور بعد از مسهل سناء
- * مطبوخ به زور بعد از روغن كرچك
- مطبوخ شربتها
- * شربت نيلوفر كه با شير الاغ دهند
- * شربت بزورى كه براى رفع نفخ و تحليل اورام و استسقاء با شير شتر داده شود
- شربت جهت كيف اطفال
- دستور پنجم در نقوعات
- رجحان نقوع بر مطبوخ
- * نقوعى كه حميّات مركبّه را نافع بود
- نقوع مسلولين
- * نسخه كه در مدقوقين و امراض حادّه دهند
- * نقوعى كه حيض را راند و مدرّ قوى بود
- دستور ششم در معرّقات
- تقدمة المعرفه عرق
- * چنانچه بحران به عرق تأخير افتد :
- * و در نوائب مركّبه يا سودا و بلغم
- منافع انكباب « 2 »
- دستور انكباب
- * مطبوخ براى انكباب [ در ] صداع حارّ
- * مطبوخ جهت انكباب [ در ] صداع بارد
- ضرورت پاشويه در طبّ و موارد آن
- منافع دلك / دستور پاشويه با دلك
- * پاشويه جهت امزجه حارّه
- * پاشويه در امراض بارده
- * پاشويه در امراض مركّبه
- ضرورت آبزن در طب
- تأسيس تدخين و فوائد آن
- مورد تدخين
- لزوم منع تدخين بسمومات
- منافع چوب چينى
- دستور هفتم در نطولات و نشوقات و لخالخ و اطليه و غيره
- طبقات بشره / اثر مطليات « 4 » در بشره
- فوائد منافذ جلد
- عبارت اخرى : الفضل للمتقدّم
- در فلغمونى حادّ :
- و در غير حادّ :
- منافع نطول / موارد نطول / دستور نطولات
- دستور نفوخ
- [ نشوق ]
- * نشوق جهت چرك و بدبوئى شامه
- [ لخلخه ]
- * لخلخه جهت منع صعود بخار به دماغ در سرسام و اختلاط عقل
- * لخلخه جهت ضعف دماغ
- [ قطور ]
- * قطور جهت سدّ رعاف
- [ اطليه ]
- * طلائى كه صداع حارّ و اورام حاده را نافع بود
- * طلا جهت تسكين اورام و صلابات
- * طلا جهت باد سرخ
- * طلائى كه بواسير را خشك سازد و خون را بازدارد
- * [ طلائى كه قطع خون بواسير كند ]
- * طلاى ديگر هرگاه ورم حاد باشد در مقعد
- * طلائى جهت سدّ خون بواسير كه وجع حادث گشته را ساكت نموده و خون را گشايد « 1 »
- * [ طلا ] جهت سوختگى
- * طلائى كه منع تولد قمل « 1 » ( شپش ) نمايد
- * طلائى كه چون بر سر اقرع ( كچلى ) مالند موى برآرد
- * طلائى كه منع روئيدن موى كند
- دستور نوره
- * طلائى كه موى را ببرد و نوره نيز نامند
- * نسخه ديگر
- * نسخه ديگر
- [ شياف ]
- * شياف جهت رفع خارش
- * شياف جهت قطع خون بواسير
- [ زندگينامه شيخ الرئيس ]
- نخست شيخ الرئيس :
- بيت :
- [ زندگينامه محمّد بن زكريّاء ]
- و امّا ثانى او محمّد بن زكريّاء « 1 » رازى
- [ ضمايم ]
- ضميمه 1 بازيابى داروهاى شيميايى مورد اشاره در كتاب
- ضميمه 2 معنى واژگان
- آ
- الف
- ب
- پ
- ت
- ث
- ج
- ح
- خ
- د
- ذ
- ر
- ز - ژ
- س
- ش
- ص - ض
- ط
- ع - غ
- ف
- ق
- ك - گ
- ل
- م
- ن
- و
- ه - ى
- ضميمه 3 تكنگارهاى مصوّر پزشكى
- آمله ( آملج )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- آويشن ( صعتر )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- ابهل
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- اسطوخودوس ( حافظ الارواح )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- اسفند ( حرمل )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- افتيمون شامى ( دواء الجنون )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- افسنتين
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- اكليل الملك
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- انار ( رمّان )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- انجبار
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- انجره ( گزنه )
- گياهشناسى :
- انسيون ( باديان رومى )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بابونه ( بابونج )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بادمجان
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- برنجاسف ( بوى مادران )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- برنگ كابلى
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بزر البنج
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بسباسه ( جوزبويا )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بسفايج
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بنفشه ( بنفسج )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بهدانه ( دانه سفرجل )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- بيد ( پوست بيد . خلاف برّى )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- پرتقال
- گياهشناسى :
- پرسياوشان
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- پسته ( فستق )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- تاجريزى ( عنب الثعلب . قوش ازومى )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- تربد
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- ترمس ( باقلى مصرى )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- ترنجبين
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- تمر گجرات ( چاى مكه )
- گياهشناسى :
- تمر هندى
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- جفت بلوط
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- جو ( شعير )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- جوز السرو Pinus eldarica medw
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- چاى كوهى ( مرو آزاد )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- چغندر ( سلق )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- حاشا Ziziphora Clinopodioides Lam .
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- خارخسك ( حسك )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- خاكشى ( خبّه )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- خرفه ( بقله الحمقاء )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- خشخاش Papaver somniferum L .
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- خيار ( قثاء )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- درمنه ( شيح )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- درمنه تركى
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- دم الاخوين ( خون سياوشان )
- گياهشناسى :
- افعال و خواص :
- رازيانه ( باديان )
- گياهشناسى :