برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤

ن

ممّل : مايه رنج ، ملال‌آور

من : واحد وزن كه در نواحى مختلف ، متفاوت است . من تبريز برابر 40 سير ( هر سير - 16 مثقال ) و حدودا 2944 گرم است ( تصحيح اغراض الطبيه ، ج 2 ، دكتر تاج‌بخش ) .

مناط : ملاك

منجّره : گرم‌كننده ، آب را به آن گرم كردن

منخرين : سوراخ‌هاى بينى

منزوع العجم : دانه بيرون كرده

منشآت : نوشته‌ها ، تصنيفات و عبارات بلندمرتبه

منشيان : نويسندگان ، مولفان

منصّه : آشكارا ساختن و به نظر همگان رسانيدن

منفّث : هر دارويى كه خروج خلط سينه را سهل و آسان كند .

منقار البطّ : منقار مرغابى

منقّح : پيراسته

منقط : خال‌دار ، نقطه‌دار

منوّمه : خواب‌آور

مواليد : نتيجه تركيب عناصر ؛ اين اصطلاح معمولا اشاره به مواليد ثلاثه ( سه‌گانه ) دارد كه به معنى جمادات ، نباتات و حيوانات مىباشد .

موجد : پديدآورنده و بنيان‌گذار

موفور : وافر ، تمام ، كامل

مولم : آسيب ، درد ، ناراحتى

موليان : نام رودخانه‌اى در بخارا نزديك به قلعه و باغ بزرگ سامانيان

مهام : جمع مهم ، كارهاى بزرگ ، كارهاى ناگزير

ميعه : صمغ ؛ صموغ جمع آن است .

ن

ن

ناشورى ، ناشور : قسمى پارچه سفيد پنبه‌اى لطيف‌تر از كرباس و شبيه به متقال

ناقهين : كسانى كه در دوره نقاهت بيمارىاند .

نبذى : گوشه‌اى ؛ اشاره‌اى

نبيه : فرد نام‌آور ، هشيار ، فقيه

نحو : راه ، طريق ، اسلوب

نخود : به اندازه يك حبه نخود ؛ وزنى معادل يك بيست و چهارم مثقال

نضارت : تازگى ، آبدارى و شكفتگى

نعومت : نرمى و تازگى

نفاذ : جارى شدن فرمان

نفاس : خونروش بعد از زايمان

نقاء : پاكيزگى ، پاك شدن

نقّاده : خالص و برگزيده

نقوع : خيساندن ( در آب )