برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٨

ط

سريشم : ماده‌اى كه به‌عنوان چسب به‌كارمىرود .

سطوت : حشمت ، مهابت ، سختگيرى ، قهر و غلبه

سعفه : زخم‌هايى است كه در سروصورت بروز كند و گاه در تمامى بدن و در محل رويش موها ايجاد مىشود .

سفرنگان : مفسرين ؛ شرح‌نويسان

سفوف : داروى كوفتهء بيخته يعنى الك كرده و غربال‌شده

سقط : ناملايم ، تند و زشت

سلسبيل : جامهاى شراب ناب چشمه

سماع : شنيدار ، شنيدن و گوش فرادادن

سمن : فربه

سوء القنيه : هرگاه كه مزاج از حال طبيعى بگردد و ضعف بر وى مستولى شود و سوء المزاج نيز گويند ( ذخيره خوارزمشاهى ) .

سواره : كنايه از مرضى كه زود به هلاكت انجامد .

سونوخوس : يكى از انواع حمّيات

سهام : تيرها

سهر : بيخوابى

سير : وزنى معادل 16 مثقال ( 75 گرم )

ش

ش

شتويّه : منسوب به شتاء ، زمستانى

شخار : قليا كه از اشنان گيرند و در صابون‌پزى به كار برند .

شخوص : علتى است كه ناگهان عارض مىشود و انسان به همان حالتى كه هست مىماند ، چه نشسته و چه ايستاده و چه خواب و . . . و در آن حس ، خصوصا لمس از بين مىرود . آن را آخذه و قاطوخس نيز گويند

( catalepsy )

[ فرهنگ اغراض طبّى ] .

شرج : عضلات لب روده كه در ناحيه مقعد از خروج غير ارادى مدفوع جلوگيرى مىكنند ؛ مقعد

شماتت : دشمن‌كامى ، شاد شدن دشمن از رنج شخص ، سرزنش ، سركوفت

شنجرف : سولفور قرمز جيوه

شيمه : عادت ، خصلت

ص - ض

ص - ض

صبّ : ريختن

صباوت : طفوليت ، كودكى ، بچگى

صعب نموده : محكم ببندند

صوب : طرف ، جانب ، سمت ، ناحيه

ضارب : متمايل

ضعف : دو برابر ، بيشتر

ط

ط

طاب رمسه : پاك و منزه باد مرقدش

طارد : ردّكننده