برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

ضرورت آبزن در طب

* و برگ چغندر

* عصاء الرّاعى كه سرخ‌مرز و تاج خروس نيز نامند : ( د 3 ك 1 ) ، هريك دو مشت

* سبوس جو : 3 مشت

در دو من آب جوشانده در آفتابه ريخته ، به دستور پاشويه نمايند در سطل يا طشت .

* پاشويه در امراض بارده

* پاشويه در امراض بارده

* بابونه

* شبت

* شنبليله : هريك [ يك ] مشت

* بوماران

* اسفند

* و يوشان : هريك دو مشت

* سبوس گندم : 3 مشت

در يك من آب به دستور پاشويه نمايند .

* پاشويه در امراض مركّبه

* پاشويه در امراض مركّبه

* گل خطمى بزرگ : ( م ك 1 )

* بابونه : هريك مشتى

* شبت

* شنبليله

* برگ چغندر : هريك نيم مشت

* سبوس گندم : سه مشت

در دو من آب به دستور معمول دارند .

* در هر سه نمك طعام توان داخل نمود نيم مشت .

* در اينها خردل و فلفل نيز توان داخل نمود هريك دو مثقال .

ضرورت آبزن در طب

ضرورت آبزن در طب

و ديگرى از عوامل طبى آبزن است كه در كتب قدما به همان لفظ مستعمل بوده مثل قانون بو على و غيره ولى در طب مصرىها ديدم آبزن [ را ] قدمى منبّه گفته بعد حمام ساقى ، معلوم گردد از آبزن پاشويه اراده نموده‌اند ولى در اصطلاح اطباء ايرانى عبارت بود :

از شستن و نشانيدن مريض در آب خالص يا در آب مطبوخ حشايش حارّه يا بارده يا املاح و قليابات و گوگرد بل زاجات و زيبق « 1 » و تركيبات اينها در ظرفى كه انسان تواند درش نشستن يا حوضچه مسى و غيره ، چون تغار سرگشاده كه ته آن در سعه مانند فوق بود و در قعر آن

( 1 ) . جيوه ، سيماب