الفهرست ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٧
اولين سخنگو در فلسفه
ابن وحشيه از نبطى به عربى ترجمه مىكرد و گفته‌اند ترجمه‌هاى زيادى داشته ، كه ذكرش خواهد آمد . ان‌شاءالله .
اولين سخنگو در فلسفه
اولين سخنگو در فلسفه
در محضر ابو القاسم عيسى بن على از ابو الخير خمار پرسيدم ، اولين سخنگو در فلسفه چه كسى بود ، گفت ، فرفوريوس صورى در كتاب التاريخ خود ، كه به زبان سريانى است ، گويد اولين فيلسوف ، از فلاسفه سبعه « 1 » ثالس بن مالس امليسى بود و از اين كتاب دو مقاله به عربى ترجمه شده است . اين گفته را ابو القاسم تصديق كرده ، و در آن ترديد و شكى نداشت .
بعقيده ديگران ، اولين سخنگو در فلسفه ، بوثاغورس بن ميسارخس ، از مردم ساميا بود .
فلوطرخس گويد : بوثا غورس اول كسى است كه در فلسفه سخن گفته . و آن را فلسفه ناميده و رساله‌هائى داشت كه معروف بذهبيات بود ، زيرا جالينوس از جهت تجليل و احترام او آنها را با طلا نوشته است . و من از تأليفات بوثاغورس اين كتابها را ديده‌ام : رساله او در سياست عقليه . رساله او بتمرد سقليه . رساله او بسيفانس در استخراج معانى ، و از اين رساله‌ها گاهى نسخه‌هائى بتفسير امليخس بدست آيد .
و باز گويد : پس از او ، كسى كه در فلسفه سخن گفت سقراط پسر سقراطيس ، از شهر آتنه ، شهر معروف به شهر علما و حكما بود ، و بسيارى از گفتارش تدوين « 2 » نگرديده ، و آنچه بدست آمد . مقاله‌ايست در سياست . و رسالهء در سيرت نيكو كه آن را نيز از وى دانسته‌اند . و بحكايت ديگر ، سقراطيس كه معنايش نگهدار تندرستى است از مردم آتنه ، و زاهد و خطيب ، و حكيم بوده . و براى مخالفتش با يونانيان بقتل رسيده ، و سرگذشت آن معروفست و پادشاهى
( 1 ) فلاسفه سبعه ، يا حكماء سبعه بگروهى از فلاسفه اطلاق مىشود كه در قرن ششم قبل از ميلاد بودند . اولى - Bias De Priene - بياس دوپرين . دومى - Chilons De Lasdemone - شيلن دلاسه دمون . سومى - Cleobule De Lindos - كلئبول دوليندوز . چهارمى - Periander De Corinthe - پرياندر دو كورينت . پنجمى - Pittacos De Mityline - پتياگوس دوميتيلن . ششمى - Solon D , athenes - سولن داتن . هفتمى - Thalis De Milet - ثالس دو مليت ( ر . ك . لاروس فرانسه : زير كلمهء Sage ) ( 2 ) ف ( لم يدروا ) ش ( لم يدون ) .