اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود ( فارسى ) — الصفحة ٥٣

در بيان آنكه هر صفت كه بر دل غالب مىگردد و دل به حسب جامعيت كه دارد عين آن مىنمايد .

53

اصل انسان در حقيقت خود دلست * باقى اعضا همه فرعش شدست

داد پيغمبر از اين معنى خبر * گفت حق را نيست بر صورت نظر

هم نظر نبود به اعمال شما * شد دل انسان نظرگاه خدا

هست منظور خدا نيات تو * آن دل پر نفى و پر اثبات تو

گر دلت نيك است شد افعال نيك * دل چو بد شد فعل بد گردد وليك

شد صلاح دل صلاح اين بدن * نيست كس را اندرين معنى سخن

دل چو فاسد گشت انسان فاسدست * گر حريف باده و گر عابدست

گر به صورت متقى و زاهدست * بد بود زيرا دلش با شاهدست

ظاهرا معمور و در باطن خراب * او به صورت آب و در معنى سراب

اهل دل از دل سعادت يافتند * خنگ دولت سوى بالا تاختند

نقش غير از لوح دل شستند پاك * جامهء هستى خود كردند چاك

از وصال دوست شاد و خرم‌اند * و اصل جانان و با جان همدم‌اند

هر كرا دل نيست او بىبهره است * در جهان از بينوايى شهره است

رو به اسفل دارد او چون گاو و خر * نيستش كارى به غير از خواب و خور

حق همى گويد كه ايشان فىالمثل * همچو گاوند و چو خربل هم اضل

بىنصيب از هر كمالند آن گروه * غافل از ارباب حالند آن گروه

اهل دل شو اهل دل شو اهل دل * ورنه همچون خر فرومانى به گل

هر كرا دل نيست گوهرجانش مباد * هر كه بىسر گشت سامانش مباد

هر كرا باشد دل چون آينه * حق همى بيند درون آينه

در چنين دل مىتوان ديدن عيان * آنچه پنهانست از خلق جهان

از غبار غير دل را صاف كن * تا جمال يار بينى بىسخن

بر در دل باش دايم پاسبان * غير او مگذار در دل يك زمان

مقصد و مقصود خلقت اين دلست * هر چه مىجويى از اين دل حاصلست

هر چه عارف داند از دل خوانده است * از كتاب و درس دست افشانده است

اين سخن زاستفت قلبك جو نشان * تا بدانى علم عارف را بيان 182