وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٣

وجه نخستين أمّ بمعنى مادر بود

و وجه چهاردهم امر بمعنى گفتن بود

و وجه چهاردهم امر بمعنى گفتن بود

چنان كه در سورة الكهف ( 21 ) گفت : « إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ » يعنى قولهم . و در سورة طه گفت :

« فَتَنازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ » يعنى قولهم . فيما بينهم .

ام - بدان‌كه أم در قرآن بر سه وجه باشد :

ام - بدان‌كه أم در قرآن بر سه وجه باشد :

وجه نخستين أم بمعنى نه كه بود

وجه نخستين أم بمعنى نه كه بود

چنان كه خداى در سورة الرّعد ( 33 ) گفت : « أَمْ بِظاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ » يعنى بل به ظاهر من القول . و در سورة الزّخرف ( 52 ) گفت : « أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَ لا يَكادُ يُبِينُ » يعنى بل أنا خير منه . و در سورة القمر ( 44 ) گفت : « أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ » يعنى بل يقولون .

و وجه دوم ام بمعنى يا بود

و وجه دوم ام بمعنى يا بود

چنان كه در سورة بنى اسرائيل ( 69 ) گفت :

« أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى » يعنى أو أمنتم . و در سورة الملك ( 17 ) گفت : « أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً » يعنى أو أمنتم .

و وجه سيم ميم ام صله بود يعنى زيادت باشد

و وجه سيم ميم ام صله بود يعنى زيادت باشد

چنان كه در سورة الطّور ( 36 ) گفت : « أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ » يعنى أخلقوا من غير شىء و الميم هاهنا صلة . و هم درين سورة ( 39 ) گفت : « أَمْ لَهُ الْبَناتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ » يعنى أله البنات ، و الميم هاهنا صلة .

أمّ - بدان‌كه أمّ در قرآن بر چهار وجه باشد .

أمّ - بدان‌كه أمّ در قرآن بر چهار وجه باشد .

وجه نخستين أمّ بمعنى مادر بود

وجه نخستين أمّ بمعنى مادر بود

چنان كه خداى در سورة النسا ( 23 ) گفت : « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ » . و هم درين سورة ( 23 ) گفت :