وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٠

وجه نخستين امر بمعنى دين بود

گفت : « أَنْ تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبى مِنْ أُمَّةٍ » يعنى أن تكون قوم اكثر من قوم .

و در سورة الحجّ ( 34 ) گفت : « وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً » يعنى و لكل قوم .

و وجه ششم أمة بمعنى پيش‌رو و يگانه بود در دانش

و وجه ششم أمة بمعنى پيش‌رو و يگانه بود در دانش

چنان كه در سورة النّحل ( 120 ) گفت : « إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً » يعنى اماما وحيدا فى العلم .

و وجه هفتم أمّة بمعنى امة محمد بود خاصّ

و وجه هفتم أمّة بمعنى امة محمد بود خاصّ

چنان كه در سورة البقره ( 143 ) گفت : « وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً » يعنى أمة محمد خاصّه . و در سورة آل عمران ( 110 ) گفت : « كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ » يعنى أمته خاصّه .

و وجه هشتم أمة بمعنى آن كافران بود كه بروزگار پيغامبر ما بودند

و وجه هشتم أمة بمعنى آن كافران بود كه بروزگار پيغامبر ما بودند

چنان كه در سورة الرعد ( 30 ) گفت : « كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ » يعنى الكفّار خاصّه .

و وجه نهم أمّة بمعنى خلق بود

و وجه نهم أمّة بمعنى خلق بود

چنان كه در سورة الأنعام ( 38 ) گفت :

« وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ » يعنى خلقا مثلكم .

امر - بدان‌كه امر در قرآن بر چهارده وجه باشد :

امر - بدان‌كه امر در قرآن بر چهارده وجه باشد :

وجه نخستين امر بمعنى دين بود

وجه نخستين امر بمعنى دين بود

چنان كه خداى در سورة التوبه ( 48 ) گفت : « حَتَّى جاءَ الْحَقُّ وَ ظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ » يعنى دين اللّه الاسلام الذى أمر به نبيّه فدخلوا فى غيره . و در سورة الانبيا ( 93 ) گفت : « فَتَقَطَّعُوا