وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

إلى - بدان‌كه الى در قرآن بر چهار وجه باشد :

( 145 ) گفت : « قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا » بمعنى الاستثناء . و در سورة الاعراف ( 188 ) گفت : « قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ » . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه دوّم إلّا بمعنى خبر دادن بود از چيزى

و وجه دوّم إلّا بمعنى خبر دادن بود از چيزى

چنان كه در سورة الحجر ( 21 ) گفت : « وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا » بمعنى الاخبار . و در سورة يس ( 15 ) گفت : « وَ ما أَنْزَلَ الرَّحْمنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ » و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه سيم إلّا بمعنى اگر نه بود

و وجه سيم إلّا بمعنى اگر نه بود

چنان كه در سورة التّوبه ( 39 ) گفت : « إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً » يعنى لو لا تنفروا . و هم درين سورة ( 40 ) گفت : « إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ » .

و وجه چهارم إلّا بمعنى جز بود

و وجه چهارم إلّا بمعنى جز بود

چنان كه در سورة الانبيا ( 22 ) گفت : « لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا » يعنى غير اللّه . و در سورة الصّافات ( 35 ) گفت : « إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » يعنى لا إله غير اللّه .

و هم‌چنين هرچه در قرآن لا إله إلّا اللّه است بمعنى لا إله غير اللّه بود .

و وجه پنجم إلّا بمعنى لكنّ بود

و وجه پنجم إلّا بمعنى لكنّ بود

چنان كه در سورة طه ( 2 ) گفت :

« طه ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى » يعنى و لكنّ تذكرة لمن يخشى . و در سورة يونس ( 98 ) گفت : « فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ » يعنى و لكنّ قوم يونس . و بعضى گفتند كه إلا درينجا بمعنى واو بود .

إلى - بدان‌كه الى در قرآن بر چهار وجه باشد :

إلى - بدان‌كه الى در قرآن بر چهار وجه باشد :