وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٠١
و وجه دوم هل بمعنى بدرستى بود
« مُهْلِكَ الْقُرى حَتَّى يَبْعَثَ فِي أُمِّها رَسُولًا » يعنى معذب القرى . و ازين معنى در قرآن بسيارست .
و وجه سيم هلاك بمعنى تباه كردن بود
و وجه سيم هلاك بمعنى تباه كردن بود
چنان كه در سورة البقره ( 205 ) گفت : « وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ » يعنى و يفسد الحرث و النّسل . و در سورة البلد ( 6 ) گفت : « يَقُولُ أَهْلَكْتُ مالًا لُبَداً » يعنى أفسدت مالا كثيرا .
و وجه چهارم هلاك بمعنى گمراه شدن بود
و وجه چهارم هلاك بمعنى گمراه شدن بود
چنان كه در سورة الحاقّه ( 29 ) گفت : « هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَهْ » يعنى ضلّت عنّى حجّتى .
هل - بدان كه هل در قرآن بر چهار وجه باشد :
هل - بدان كه هل در قرآن بر چهار وجه باشد :
وجه نخستين هل بمعنى نه بود
وجه نخستين هل بمعنى نه بود
چنان كه خداى در سورة البقره ( 210 ) گفت : « هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ » يعنى ما ينظرون . و در سورة الأعراف ( 53 ) گفت : « هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ » يعنى ما ينظرون . و در سورة النّحل ( 35 ) گفت : « فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ » يعنى فما على الرّسل . و ازين معنى در قرآن بسيارست .
و وجه دوم هل بمعنى بدرستى بود
و وجه دوم هل بمعنى بدرستى بود
چنان كه در سورة طه ( 9 ) گفت : « وَ هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ مُوسى » يعنى و قد أتيك . و در سورة الذّاريات ( 24 ) گفت : « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ » يعنى قد أتيك . و در سورة الإنسان ( 1 ) گفت : « هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ