وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٦١

و وجه پنجم ما بمعنى صله بود يعنى زيادت باشد در ان كلام

« وَ إِلى عادٍ أَخاهُمْ هُوداً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ » يعنى ليس لكم ربّ غيره . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه سيم ما بمعنى آنكه بود

و وجه سيم ما بمعنى آنكه بود

چنان كه در سورة البقره ( 159 ) گفت : « إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى » يعنى الّذى أنزلنا من البيّنات و الهدى . و در سورة سبا ( 47 ) گفت : « قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ » يعنى الّذى سألتكم من أجر . و در سورة و اللّيل ( 3 ) گفت : « وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى » يعنى الّذى خلق الذّكر و الأنثى . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه چهارم ما بمعنى كدام چيز بود و آن را استفهام خوانند

و وجه چهارم ما بمعنى كدام چيز بود و آن را استفهام خوانند

چنان كه در سورة البقره ( 133 ) گفت : « أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنِيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي » يعنى أىّ شىء تعبدون من بعدى . و هم درين سورة ( 175 ) گفت : « أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ » يعنى أىّ شىء جرّأهم على عمل يدخل النّار . و اين ما را اهل لغت ماء تعجّب نيز خوانند . و در سورة عبس ( 17 ) گفت : « قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ » يعنى أىّ شىء أكفره . و اين ما را نيز هم تعجّب گويند .

و وجه پنجم ما بمعنى صله بود يعنى زيادت باشد در ان كلام

و وجه پنجم ما بمعنى صله بود يعنى زيادت باشد در ان كلام

چنان كه در سورة آل عمران ( 156 ) گفت : « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ » يعنى فبرحمة من اللّه ، و ما صلة فى الكلام . و در سورة المايده