وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٨١

و وجه چهارم ضلال بمعنى بدبختى بود

« قالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ أَوْ يَنْفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ » .

ضلال - بدان‌كه ضلال در قرآن بر هشت وجه باشد :

ضلال - بدان‌كه ضلال در قرآن بر هشت وجه باشد :

وجه نخستين ضلال بمعنى گم‌راه شدن بود

وجه نخستين ضلال بمعنى گم‌راه شدن بود

چنان كه خداى در سورة النّسا ( 119 ) گفت : « وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ » يعنى و لاغوينّهم عن الهدى فيكفروا . و در سورة يس ( 62 ) گفت : « وَ لَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيراً » يعنى لقد أغوى منكم إبليس خلقا كثيرا فكفروا . و در سورة الصّافّات ( 71 ) گفت : « وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ » يعنى غوى قبلهم . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه دوم ضلال بمعنى بلغزانيدن بود از حق

و وجه دوم ضلال بمعنى بلغزانيدن بود از حق

چنان كه در سورة النّسا ( 113 ) گفت : وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ يعنى أن يستزلّوك عن الحقّ . و در سورة ص ( 26 ) گفت : « وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ » يعنى فيستزلّك فى الحكم من غير كفر .

و وجه سيم ضلال بمعنى هلاك شدن بود

و وجه سيم ضلال بمعنى هلاك شدن بود

چنان كه در سورة يس ( 24 ) گفت : « إِنِّي إِذاً لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ » يعنى إنّى إذا لفى خسار . و در سورة المؤمن ( 25 ) گفت : « وَ ما كَيْدُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ » يعنى إلّا فى خسار .

و وجه چهارم ضلال بمعنى بدبختى بود

و وجه چهارم ضلال بمعنى بدبختى بود

چنان كه در سورة سبا ( 8 ) گفت : « بَلِ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ » يعنى و الشّقآء الطّويل . و در سورة القمر ( 24 ) گفت : « إِنَّا إِذاً لَفِي