وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٧٩

وجه نخستين ضرّ بمعنى بلا و سختى بود

و وجه دوم ضرب بمعنى زدن بود

و وجه دوم ضرب بمعنى زدن بود

چنان كه در سورة النّسا ( 34 ) گفت : « وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ » يعنى الضّرب باليدين و در سورة الأنفال ( 12 ) گفت : « فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ » يعنى الضّرب باليدين بالسّلاح . و در سورة محمّد ( 4 ) گفت : « فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ » يعنى الضّرب بالسّلاح باليدين .

و وجه سيم ضرب بمعنى وصف كردن بود

و وجه سيم ضرب بمعنى وصف كردن بود

چنان كه در سورة البقره ( 26 ) گفت : « إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا » يعنى أن يصف مثلا . و در سورة النّحل ( 112 ) گفت : « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا » يعنى وصف اللّه شبها . و هم درين سورة ( 74 ) گفت : « فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ » يعنى لا تصفوا للّه الأشباه . و در سورة الحشر ( 21 ) گفت : « وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ » يعنى نصفها فنذكرها . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه چهارم ضرب بمعنى پيدا كردن بود

و وجه چهارم ضرب بمعنى پيدا كردن بود

چنان كه در سورة ابراهيم ( 45 ) گفت : « وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ » يعنى بيّنّا لكم الأمثال .

و در سورة الفرقان ( 39 ) گفت : « وَ كُلًّا ضَرَبْنا لَهُ الْأَمْثالَ » يعنى بيّنّا و وصفنا .

ضرّ - بدان‌كه ضرّ در قرآن بر پنج وجه باشد :

ضرّ - بدان‌كه ضرّ در قرآن بر پنج وجه باشد :

وجه نخستين ضرّ بمعنى بلا و سختى بود

وجه نخستين ضرّ بمعنى بلا و سختى بود

چنان كه خداى در سورة الأنعام ( 17 ) گفت : « وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ » يعنى بالبلاء و الشّدّة .

و همچنين در سورة يونس ( 107 ) گفت . و در سورة الزّمر ( 38 ) گفت :